Prawidłowe Odpowiedzi Konkursowe i Ważne Ogłoszenie

Konkursowe emocje już opadły, czas powrócić do bardziej przyziemnych spraw… Pytaliście mnie o to, czy będą na łamach bloga opublikowane odpowiedzi na pytania konkursowe, a ja zobowiązałem się tego dokonać, więc dziś się z tej obietnicy postanowiłem wywiązać.

Uważam (od początku uważałem) publikację odpowiedzi za bardzo dobry pomysł, bo będziecie mogli sobie zweryfikować i porównać swoje odpowiedzi, może uzupełnić jakieś luki czy braki, a te kilka osób, które o tę publikację prosiło od początku, tylko przekonało mnie do słuszności tego założenia.

Poniżej znajdziecie wszystkie 43 pytania, które pojawiły się w naszym “wielkim konkursie”, a wraz z nimi paletę możliwych odpowiedzi (bo na niektóre z pytań, szczególnie tych otwartych, można było udzielić różnych odpowiedzi). Dodatkowo, przy niektórych odpowiedziach postanowiłem dołączyć krótki komentarz, żeby wszystko było jasne i klarowne.

A na koniec ogłoszę jeszcze jedną, bardzo istotną rzecz – również związaną z konkursem. Nowym konkursem… Ale to później.

Pytania i Odpowiedzi do Wielkiego Konkursu Zakamarków Audio

(Kliknij w pytanie, aby zobaczyć odpowiedź)

1. Wymień 4 najpopularniejsze kształty fali używane do generowania dźwięku w syntezie subtraktywnej.
 Odp.: sinusoidalna, trójkątna, kwadratowa, piłokształtna.

Kilkanaście razy pojawiała się odpowiedź “prostokątna”, ale niestety nie była uznawana. Mimo, iż kwadrat jest rodzajem prostokąta, to prostokąt nie jest rodzajem kwadratu… Więc te dwie odpowiedzi nie są jednoznaczne.

2. Mając do dyspozycji dwa mikrofony - dynamiczny i pojemnościowy (nieważne jakiej marki), który z nich wybrałbyś do nagrania werbla i dlaczego?

Odp.: Chodziło o mikrofon dynamiczny, którego używamy do nagrania werbla w ok. 90% przypadków.

Oto kilka przyczyn, które były punktowane:

  • mniejsze przesłuchy z innych bębnów i z talerzy (głównie z hi-hatu)
  • lepsza tolerancja SPL (ciśnienia akustycznego), a werbel to dość głośna bestia
  • ograniczone pasmo
  • mniejsze ryzyko przesterowania (z racji mniejszej czułości)
  • mniejsze ryzyko uszkodzeń (perkusistom zdarza się mocno naparzać po bębnach i czasem mikrofon może oberwać…)

Dodatkowo, jeśli ktoś wskazał mikrofon pojemnościowy, ale sensownie to uargumentował – również otrzymywał punkty. I tu padały odpowiedzi w stylu – zależy od gatunku, bo np. w jazzie czy muzyce klasycznej lub w utworze o bardzo spokojnym charakterze, gdzie nie pojawiają się turbo-pochody na bębnach i nie trzeba się martwić o te rzeczy wypisane wyżej, absolutnie nie ma przeciwwskazań do skorzystania z “pojemnika” i eksploracji jego charakteru brzmienia na tym instrumencie.

Pamiętajcie, że wiedza książkowa jest przydatna, ale realizacja dźwięku wymaga przede wszystkim myślenia i reakcji na dane sytuacje, a nie klepania regułek. Dlatego pytałem o powody takiego, a nie innego wyboru i uznawałem każdą odpowiedź, która nosiła znamiona “ruszenia głową” 😉

3. Jaka charakterystyka kierunkowa jest najczęściej stosowana w mikrofonach wstęgowych, a jaka w dynamicznych?
 Odp.: dynamiczne – kardioidalna/nerkowa, wstęgowe – ósemkowa/dwukierunkowa
4. W czym wyrażamy stopień przesunięcia fazowego jednego sygnału audio względem drugiego?

Odp.: w stopniach

Może wyszło trochę z tego masło maślane (“stopień przesunięcia fazowego wyrażamy w stopniach”), acz z drugiej strony – mieliście odpowiedź w pytaniu… A tak naprawdę, to zorientowałem się o swoim nie najlepszym doborze słów w pytaniu trochę za późno. Nie chciałem wprowadzać zmian w pytaniu w połowie trwania konkursu, więc tak już zostało. Mea culpa.

5. Jak nazywa się instrument kojarzony przede wszystkim z australijskimi Aborygenami uznawany za jeden z najstarszych instrumentów świata?
 Odp.: Didgeridoo
6. Zaznacz na liście te formaty plug-inów, z których możemy bezpośrednio (bez użycia dodatkowych konwerterów wtyczek) korzystać w natywnej wersji Pro Tools 10.
 Odp.: RTAS, AS, AAX 32-bit

Tutaj była długa lista dostępnych formatów do wyboru, ale niewiele osób (chyba 2 lub 3) wpadło na to, że PT 10 korzysta nie tylko z wtyczek w czasie rzeczywistym (AAX 32 i RTAS), ale ma też cały arsenał plug-inów działających off-line, czyli poprzez permanentne nadrukowanie danego efektu prosto na zaznaczony fragment klipu audio, a nie przez standardowe odtwarzanie surowej, nienaruszonej ścieżki przechodzącej przez efekt w drodze odsłuchowej. I te wtyczki off-line mają w Pro Tools format AS (AudioSuite).

7. Jak nazywała się nieistniejąca już amerykańska grupa rockowa, która swą nazwę zaczerpnęła z potocznie nazywanego okresu, w którym ziemia obficie obradza w grzyby halucynogenne?
 Odp.: Mad Season
8. Jak nazywa się instrument przedstawiony na obrazku poniżej?

instrument

Odp.: Gitara rezofoniczna, popularnie zwana Dobro

Obie odpowiedzi były punktowane tak samo.

9. Który z zaproszonych na festiwal Soundedit 2012 gości powiedział, że od dziś „koniec z dźwiękiem A równym 440Hz”?
 Odp.: Władysław Komendarek

Kilka osób typowało tutaj mnie. No cóż, dzięki za honory, ale gdzie mi do takich tuzów… 🙂

10. Jak po angielsku nazywa się łańcuchowa metoda łączenia ze sobą kilku urządzeń 'jedno przez drugie' - zwykle stosowana do łączenia klawiatur MIDI?

Odp.: daisy-chain

Kilka osób pisało tutaj o MIDI Through, ale to nie do końca prawidłowa odpowiedź, bo to jest tylko nazwa gniazda, którego używamy do wykonania połączenia, a pytanie było o ogólną nazwę metody łączenia. To tak jak byśmy powiedzieli, że zrobienie “pętli wyjście-wejście liniowe” nazywa się Jack TRS 🙂

11. Jak nazywa się wynaleziony przez firmę Intel (we współpracy z Apple) i wprowadzony do użycia protokół bardzo szybkiego przesyłu danych?
 Odp.: Thunderbolt
12. Przy założeniu, że w danych warunkach prędkość dźwięku wynosi 340m/s, fala o jakiej częstotliwości osiągnie długość 2,5m?

Odp.: 136Hz

Wystarczyło sobie przypomnieć wzór na długość fali:

λ= v/f

gdzie (f) to częstotliwość, (v) to prędkość dźwięku, a (λ) – lambda to długość fali, a następnie go odwrócić do postaci:

f = v/λ

Podstawiając podane w pytaniu wartości uzyskujemy szukaną częstotliwość dzieląc prędkość dźwięku przez długość fali. Czyli w naszym przypadku 340 / 2.5 = 136

13. Ile wynosi nominalny poziom wejść i wyjść liniowych w sprzęcie konsumenckim (czyli nieprofesjonalnym)?
 Odp.: -10dBV
14. Na czym polega „zamrożenie” ścieżki w DAW?
 Odp.: Na zgraniu / wyrenderowaniu ścieżki MIDI z zapiętym instrumentem wirtualnym lub ścieżki audio z zapiętymi procesorami – na nowy ślad audio i deaktywowaniu tego oryginalnego śladu celem zwolnienia zasobów komputera.
15. Jak nazywa się gniazdo w większych mikserach analogowych, które pozwala nam 'zabrać' sygnał z dowolnego kanału tylko co po przejściu przez przedwzmacniacz mikrofonowy (czyli przed korekcją, panoramą, suwakami, wysyłkami, etc)?
Odp.: direct-out
16. Ilu inżynierów nagrań, miksu lub masteringu jest potrzebnych do wymiany żarówki…? (Istnieje prawidłowa odpowiedź, naprawdę…)
Odp.: To jedno z tych mniej normalnych pytań, stąd i nie ma na nie jednej, właściwej odpowiedzi…

Podawaliście przeróżne uzasadnienia, ale najwyżej punktowane były te, które przejawiały choć odrobinę twórczego myślenia oraz humoru. I tak, teksty o tym, że “nieważne ilu, bo każdy by to zrobił lepiej” czy “żaden, bo we’ll fix it in the mix” albo “każdy, który jest mężczyzną” oraz całe stado innych były oczywiście nagradzane punktami.

17. Która z gam mollowych (w odmianie naturalnej) nie zawiera żadnych znaków chromatycznych?

Odp.: a-moll

18. Która z poniższych czynności wpłynie na to, ile nut i o jakiej wartości będziemy mogli umieścić w jednym takcie? Do wyboru były - zmiana metrum, zmiana tonacji, zmiana tempa, dodanie pauzy, dodanie kropki, wszystkie wymienione, żadne z wymienionych.
 Odp.: zmiana metrum, dodanie kropki, dodanie pauzy
19. Czym różni się mikrofon wstęgowy pasywny od mikrofonu wstęgowego aktywnego?
 Odp.: Aktywny wymaga podania zasilania fantomowego (+48v). Pasywny może być przez takie zasilanie uszkodzony.
20. Wymień trzy sposoby na zminimalizowanie głosek syczących (sybilantów) podczas nagrywania wokalu.

Odp.: ustawienie mikrofonu lekko w bok od osi ust wokalisty, odsunięcie mikrofonu do tyłu, rozmowa z wokalistą na temat lepszej kontroli “esek”, zmiana mikrofonu na inny, wpięcie w tor sygnału fizycznego de-essera, sztuczka z umieszczeniem ołówka na gumce pionowo wzdłuż środka membrany.

Kilka osób pisało o pop-filtrze, ale on ma akurat znikomy wpływ na wyłapywanie sybilantów. Stosuje się go do blokowania głosek wybuchowych, jak “p” czy “b”. Co innego, gdy mówimy o grubej, jajowatej gąbce (zwanej czasem ‘anty-plujką’), którą zakładamy bezpośrednio na mikrofon. Ale o tym nikt nie wspomniał. Ona wprawdzie będzie miała odczuwalny wpływ na minimalizację sybilantów (i ogólnie wyższych częstotliwości), ale z reguły w nagraniach się jej nie stosuje, bo zabiera ona po prostu za dużo klarowności i wyrazistości.

Inna rzecz, że sporo było tutaj odpowiedzi o sposobach usuwania sybilantów już po nagraniu (typu kompresja wielopasmowa czy tym podobne), a w pytaniu wyraźnie było napisane, że chodzi o etap nagrania, więc te odpowiedzi nie były punktowane. Kilka linijek później i tak pytam o radzenie sobie z tymi głoskami już w miksie, a 2 osoby mi piszą, że pytanie już było… Czytajcie dokładnie!

21. Podaj zakres częstotliwości, na które ludzkie ucho jest najbardziej wyczulone.

Odp.: ok. 2-4kHz

Natura tak wyposażyła człowieka, aby umiał bronić i dbać o swoje potomstwo. Wspomniany zakres odpowiada płaczącemu dziecku, stąd nasz słuch zareaguje na te częstotliwości najlepiej. W większości podawaliście trafne cyferki (plus-minus 1 czy 2k z obu stron) lub na podstawie krzywych izofonicznych. Tak długo jak trzymało się to w sensownych “widełkach” – odpowiedzi zaliczałem. Natomiast nie przechodziły odpowiedzi w stylu 20Hz-20kHz (bo to cały zakres ludzkiego słuchu), czy powiedzmy 300Hz-14kHz (zupełnie nie byłem w stanie skojarzyć takich liczb z żadną teorią czy zasadą).

22. Jaki jest najlepszy mikrofon do nagrywania wokalu? (Pytam serio…)

Odp.: Taki, który najlepiej się sprawdzi na danym głosie w danym utworze.

Wszelkie wariacje takiej odpowiedzi były oczywiście punktowane. Natomiast nie uznawane były takie, w których ktoś podawał jakiś model czy rodzaj mikrofonu, bo jak dobrze wiemy – na to nie ma zasady.

23. Podczas nagrywania gitary elektrycznej ze wzmacniacza, w którym miejscu względem głośnika ustawiłbyś mikrofon, aby nagrany dźwięk był możliwie „najjaśniejszy” (zawierał najwięcej wysokich częstotliwości)?
 Odp.: mikrofon ustawiony w linii prostej do głośnika i celujący w sam jego środek
24. Jak nazywa się mikrofonowa technika nagrywania stereo, która jako jedyna jest w stu procentach kompatybilna z mono (tzn. po zsumowaniu śladów do mono nie powoduje absolutnie żadnych problemów fazowych)?
 Odp.: Mid/Side lub po prostu M/S
25. Przy nagrywaniu perkusji, w jaki sposób zadbać o to, aby werbel słyszany w overheadach znajdował się podczas odsłuchu w stereo po środku panoramy?
 Odp.: Upewnić się, że mamy ten sam dystans od werbla do mikrofonu OH L i OH R
26. Podaj trzy sposoby na zminimalizowanie zbierania nadmiernej ilości niskich częstotliwości z pieca podczas nagrywania gitary basowej.

Odp.:
– korekcja na piecu (zmniejszenie basów)
– korekcja tonów na gitarze basowej (jeśli takową posiada)
– odsunięcie mikrofonu do tyłu (zmniejsza się efekt zbliżeniowy)
– zmiana mikrofonu
– zmiana pozycji mikrofonu (bliżej środka)
– umieszczenie wzmacniacza wyżej niż podłoga (eliminacja rezonansów, również tych w dole pasma)
– zmiana miejsca wzmacniacza w pomieszczeniu (chyba, że mamy nienaganną akustykę, wtedy niewiele się zmieni)
– zmiana strun w gitarze na cieńsze (zawsze odrobinę pomoże)
– zmiana przystawki w gitarze basowej
.

27. Podaj trzy metody na odsunięcie danej ścieżki w głąb miksu.
Odp.:
– zastosowanie filtra dolno-przepustowego
– obniżenie poziomu głośności ścieżki
– dodanie pogłosu lub delay’a
– zmniejszenie ataku/transjentów
– kompresja z szybkim atakiem
28. Czym się różni tzw. miękkie kolano (soft knee) od twardego (hard knee) w kompresorze?
 Odp.: Stopniem pojawiania się kompresji.

Przy miękkim kolanie kompresja z mniejszym niż ustalone Ratio rozpoczyna się chwilę przed osiągnięciem przez sygnał poziomu, na którym ustawiliśmy Threshold. Przy twardym kolanie takie zjawisko nie występuje i kompresor aktywuje się dopiero w momencie przekroczenia przez sygnał progu zadziałania i od razu aplikuje pełną wartość Ratio.

W skrócie: soft knee – subtelniejsza, stopniowa kompresja, hard knee – kompresja natychmiastowa, nieco agresywniejsza.

29. Jak nazywa się rodzaj pogłosu wtyczkowego, który zamiast przeliczeń algorytmicznych, korzysta z brzmień próbek pobranych w prawdziwych pomieszczeniach, czyli tzw. impulsów.
 Odp.: Pogłos Splotowy / Convolution Reverb
30. Wymień trzy sposoby radzenia sobie z głoskami syczącymi (sybilantami) podczas miksu.
 Odp.: de-esser, korekcja, kompresja wielopasmowa, ręczne ściszanie newralgicznych głosek bezpośrednio na klipie audio, automatyka poziomów w wybranych miejscach
31. Na czym polega zasadnicza różnica między ekspanderem a bramką?

Odp.: Zasadnicza różnica polega na tym, że ekspander zmniejsza poziom sygnału, gdy ten opadnie poniżej ustalonego progu, a bramka taki sygnał bezlitośnie odcina/całkowicie wycisza.

Jak wiemy są 2 rodzaje ekspanderów – działających “do dołu” (tzw. downward expansion) i “do góry” (tzw. upward expansion). W 99% przypadków stosujemy ten pierwszy rodzaj, gdy mamy na myśli działanie ekspandera i o taką odpowiedź chodziło. Bo ten drugi z bramką ma niewiele wspólnego.

32. Zaznacz wartość, jakiej należałoby użyć we wtyczce delay, aby odbicia zsynchronizowane z tempem utworu równym 96 bpm następowały w odstępach ósemkowych.

Odp.: 312,5 ms

Matematyka jest tu prosta – dzielimy 60 000 (ilość milisekund w minucie) przez tempo utworu i wychodzi nam wartość ćwierćnutowa delay’a w milisekundach, czyli w naszym przypadku 625. Żeby z ćwierćnutowego delay’a zrobić ósemkowego, uzyskaną wartość dzielimy przez 2 – stąd wynik.

33. Czym się różni limiter od clippera?
Odp.: Limiter ogranicza (przycisza) szczyty, clipper je przesterowuje / harmonizuje.
34. Wymień przynajmniej 3 wymagania, z jakimi się spotkamy przy finalizowaniu utworu na płytę winylową w porównaniu do płyty CD (lub innego formatu cyfrowego).
 Odp.: brak sub-basu, mocne ograniczenie sybilantów, bas w mono, niższy RMS, więcej dynamiki, krótszy czas trwania albumu, korekcja charakterystyki częstotliwości w oparciu o krzywą RIAA, ograniczenie najwyższych częstotliwości (okolice 16kHz).
35. Jak nazywa się element adaptacji akustycznej, który ma za zadanie rozpraszać energię fali dźwiękowej na mniejsze cząstki?
 Odp.: Dyfuzor
36. Jaka charakterystyka kierunkowa mikrofonu jest najbardziej pożądana podczas wykonywania pomiarów akustycznych pomieszczeń?
 Odp.: Dookolna
37. Czym są i z czego wynikają mody pomieszczenia?
 Odp.: Rezonanse własne pomieszczenia wynikające z jego wymiarów i konstrukcji.
38. Który zakres częstotliwości (orientacyjnie) powoduje największe problemy z adaptacją akustyczną pomieszczenia?

Odp.: 0-350Hz

Oczywiście orientacyjnie, bo zależy to od konkretnego pomieszczenia. Generalnie chodzi o dół pasma i niski środek. Wszelkie odpowiedzi zahaczające o to niskie pasmo były uznawane.

39. Co wpłynie na poprawę pochłaniania niskich częstotliwości przez absorber z wełny mineralnej?
 Odp.: odsunięcie go od ściany, dodanie cienkiej płyty MDF na tylną ściankę absorbera, zastosowanie gęstszej odmiany wełny.
40. Jaka jest rola izolacji, a jaka adaptacji akustycznej?
Odp.: Izolacja blokuje dźwięki wydostające się ze studia i do niego wpadające z zewnątrz, adaptacja poprawia warunki akustyczne panujące wewnątrz pomieszczenia.
41. Czym jest 'echo trzepoczące' i jak sobie z nim poradzić?
Odp.: Jest to seria szybkich odbić (głównie w wyższych częstotliwościach) występujących między równoległymi powierzchniami. Można je pochłonąć lub rozproszyć za pomocą adaptacji akustycznej lub w bardziej drastyczny sposób – zmieniając kąt nachylenia ścian albo w ogóle unikając pomieszczeń o równoległych powierzchniach.
42. Czym są 'pierwsze odbicia' (w kontekście adaptacji akustycznej) i gdzie dokładnie w pomieszczeniu występują oraz jak najłatwiej je zidentyfikować?
 Odp.: Miejsce na danej powierzchni (ściana, sufit), od którego dźwięk wychodzący z monitorów odbija się po raz pierwszy i trafia do naszych uszu. Występują miedzy ścianami bocznymi oraz sufitem a naszą głową (rzadziej między ścianą tylną – bo ta z reguły jest znacznie dalej). Można je zidentyfikować metodą ‘na lusterko’.
43. Gdzie w pomieszczeniu należy ustawić subwoofer i dlaczego?

Odp.: Żadne z powyższych

Tutaj do wyboru była podana lista różnych miejsc i często mocno absurdalnych powodów 🙂 Wśród opcji do wyboru nie było prawidłowej odpowiedzi, bo subwoofer trzeba ustawić w takim miejscu, gdzie będzie najlepiej uzupełniał się z monitorami bliskiego pola i dawał nam najlepszy balans podczas pracy. Nie musi on wcale stać symetrycznie do ścian czy głośników, nie musi być uniesiony z podłogi, ani nic z tych rzeczy. Najlepiej go chwilowo postawić na krześle, na którym siedzimy i odpalając porządny miks referencyjny przejść się po swoim pomieszczeniu (nawet na czworaka) i na słuch ocenić, gdzie balans pasmowy wypada najkorzystniej, a następnie w tym miejscu docelowo ustawić naszego suba.


I tak to mniej więcej wyglądało. Spisaliście się w większości bardzo dobrze. Niestety nikomu nie udało się prawidłowo odpowiedzieć na wszystkie pytania, co oznacza, że albo mnie za bardzo poniosło, albo Wy musicie uzupełnić kilka luk, albo… jedno i drugie 🙂

Wszystkim raz jeszcze dziękuję za zabawę (i za pozbawienie mnie czasu wolnego – choć w sumie sam tego chciałem), zwycięzcom ponownie gratuluję i zachęcam każdego do brania udziału w kolejnych konkursach. A skoro już o tym mowa…

Nowy Konkurs!!!

Jak się okazało, laureaci naszego wielkiego konkursu nie są użytkownikami Pro Tools i raczej nie zamierzają w najbliższych latach zmieniać swoich stacji roboczych. Każdy z osobna oznajmił mi, że chętnie przekaże część swojej nagrody (Plan Supportu Pro Tools od Avid) komuś, kto używa tej platformy i realnie na tym skorzysta. Panowie – rządzicie!! Piękny gest!! Wszyscy trzej popisaliście się nienaganną i godną podziwu postawą, zwracając swoją nagrodę, tym samym dając jeszcze jedną szansę “protoolsowcom” na zdobycie rocznego wsparcia do ich ulubionego DAW.

Długo myślałem nad tym, jak te 3 nieużyte plany rozdystrybuować i stwierdziłem, że zrobimy coś w rodzaju rundy dodatkowej czy mini-konkursu z wiedzy o Pro Tools dla użytkowników tej stacji roboczej, gdzie nagrodą będą te trzy wspomniane Plany.

Więcej szczegółów podam już wkrótce, jak przygotuję całą akcję (to wymaga nieco czasu) i dopnę wszystko na ostatni guzik. Forma i wymogi będą pewnie bardzo podobne do ostatniego konkursu, a cała pula pytań będzie dotyczyła znajomości Pro Tools. Wypatrujcie więc informacji.

A na dziś, myślę, że wystarczy 🙂

Widzimy (czytamy) się wkrótce!

  1. Bardzo dziękuję za odpowiedzi do pytań. Okazuje się, że na sporą ich ilość odpowiedziałem dobrze, ale nie da się ukryć, że na wielu – poległem z kretesem 😉 a więc bardzo dobrze – to kapitalna motywacja do nieustannego samokształcenia!!!

    Raz jeszcze Igorze – wielkie, wielkie dzięki za pomysł, realizację i wyśmienite połączenie fachowości z lekkością i poczuciem humoru! Tak trzymać! Naprawdę świetna robota!!! BRAWO!!! 😛 😛 😛

  2. Świetny test 🙂 gratuluję zwycięzcom ! Duże brawa dla Igora za inicjatywę !!! 🙂

  3. Niezły test Panie Kierowniku. Ja bym poległ na wszystkich bardziej offtopicowych pytaniach typu soundedit,didgeroo czy ta dziwna gitara.

    Napisz otwarcie, że zwycięzcy używają Reapera 😀

    • Tego napisać nie mogę, bo nie wiem jakich DAW-ów używają zwycięzcy… 😉

  4. Czyli co? Konkurs ala egzamin ze 101 😛

Zostaw komentarz