Techniki Nagrywania w Stereo

Dziś przybliżę Wam kilka najpopularniejszych technik rejestracji stereo. Dowiecie się, jakich typów mikrofonów, w jakich konfiguracjach i ustawieniach można użyć do uzyskania ciekawych rezultatów.

Jeśli nie jesteście pewni, kiedy nagrywać w mono, a kiedy w stereo, polecam przeczytanie tego artykułu.

A teraz do rzeczy:

1. Technika X/Y – zwana również „Coincident Pair”

Do jej zastosowania używamy dwóch mikrofonów o charakterystyce kardioidalnej ustawionych pod kątem od 90 do 135 stopni względem siebie. Im szerzej od siebie rozstawimy kapsuły mikrofonów, tym szerszy uzyskamy obraz stereo, ale z uwagi na brak wyraźnych różnic między czasem docierania sygnału do obu kapsuł, wrażenie przestrzeni jest dość skąpe. Efekt stereo osiągamy dzięki różnemu poziomowi ciśnienia akustycznego docierającego do obu kapsuł.

2. Technika A/B – zwana również „Spaced Pair”

Tu używamy dwóch mikrofonów o charakterystyce dookólnej ustawionych równolegle względem siebie i w odległości od około 50 do 80cm. Szersze rozstawienie powoduje większe różnice w reagowaniu kapsuł na częstotliwości (zejście z bezpośredniej osi źródła dźwięku). Efekt stereo osiągany jest głównie dzięki różnicy w czasie docierania sygnału do obu kapsuł. Technika ta może powodować problemy z fazą, gdy zsumujemy sygnał do mono, dlatego istotne jest zachowanie zasady 3:1.

3. Technika M/S – zwana również „Mid-Side”

Potrzebny nam będzie jeden mikrofon o charakterystyce ósemkowej, a drugi o kardioidalnej lub dookólnej. Mikrofon 1. ustawiamy tak, aby przód i tył kapsuły celowały na boki od źródła sygnału (pod kątem 90 stopni od źródła), a drugi mikrofon (ustawiony możliwie najbliżej pierwszego – nad lub pod nim) celuje prosto w źródło dźwięku, czyli pod kątem 90 stopni względem kapsuły pierwszego mikrofonu. Duplikujemy sygnał „S” (ten z pierwszego mikrofonu) i odwracamy na tej kopii polaryzację (biegunowość) uzyskując tym samym 3 ścieżki. Możemy w tym celu użyć dodatkowego śladu w DAW. Taka konfiguracja daje nam sygnał w pełni kompatybilny w mono – po zsumowaniu sygnałów „S” i kopii „S” – zostajemy tylko z sygnałem „M” (z drugiego mikrofonu), ponieważ sygnały boczne się znoszą (są w idealnej przeciwfazie). Szerokość obrazu stereo może być zmieniana „po fakcie” (po nagraniu) – im głośniej damy sygnał “S”, tym nagranie będzie sprawiało wrażenie szerszego.


4. Technika ORTF – zwana również „Near-Coincident Pair”

Poniekąd połączenie techniki A/B z techniką X/Y. Mikrofony oddalamy od siebie o 17cm, a kąt miedzy nimi ustalamy na 110 stopni. Efekt stereo uzyskiwany jest zarówno dzięki różnicom w czasie docierania sygnału źródła do obu kapsuł, jak i dzięki znacznym różnicom w poziomie ciśnienia akustycznego zbieranego przez oba mikrofony. Warto zauważyć, że odległość 17cm nie ma nic wspólnego z dystansem między lewym i prawym uchem u człowieka.

5. Technika Blumleina

W tej metodzie używamy dwóch mikrofonów o charakterystyce ósemkowej ustawionych pod kątem 90 stopni względem siebie (zazwyczaj jeden ponad drugim) i „celujących” na boki od źródła dźwięku.Dzięki użyciu charakterystyki ósemkowej i takiemu rozstawieniu mikrofonów, uzyskujemy bardzo realistyczny i szeroki obraz stereo z dobrą separacją między źródłem a dźwiękiem pomieszczenia.

6. Technika Binaural

To najmniej popularna i najrzadziej spotykana metoda rejestracji stereo, ale nie sposób jej tu nie przywołać. Polega ona na zastosowaniu dwóch mikrofonów o charakterystyce dookólnej umieszczonych wewnątrz modelu ludzkiej głowy, która ma wyprofilowane małżowiny uszne oraz fragment kanałów wewnętrznych ucha. Mikrofony znajdują się tam, gdzie znajdowałyby się bębenki w ludzkiej głowie.

Choć otrzymane rezultaty są imponująco realistyczne, to możliwe do doświadczenia jedynie podczas odtwarzania na słuchawkach. Technika ta pozostaje nadal w sferze badań laboratoryjnych.

Jeśli chcecie na własnej skórze doświadczyć tego uczucia, załóżcie słuchawki i dajcie się ostrzyc wirtualnemu fryzjerowi: Virtual Barbershop.

Korzystaliście już z którejś z tych technik? Jeśli tak, to powiedzcie, jakie macie wrażenia i odczucia. A może używacie własnych, niekoniecznie ścisłych z kanonem, technik?
Zostawić komentarz ?

13 Komentarze.

  1. Ja korzystałem ze sztucznej głowy na zajęciach z realizacji dźwięku jeszcze za czasów studenckich (chyba mogę już tak powiedzieć po dwóch latach od uzyskania dyplomu 😉 ). Efekty są po prostu NIESAMOWITE!!!! No i wpadł mi do głowy pewien pomysł, ale to już niestety w sferze marzeń pozostaje biorąc pod uwagę cenę tego pomysłu ;).

  2. Podziel się tym pomysłem!

  3. No nie wiem, nie wiem, to może być biznes na miarę Facebooka ;P. A tak poważnie to jest to koncepcja jak jeszcze bardziej ułatwić życie tym, którzy nie mogą lub których nie stać na miksowanie na własnej parze porządnych studyjnych monitorów ;]. Domyślasz się co mam na myśli?;>

  4. Powiedzmy, aczkolwiek szczegółów nie znam.

  5. Binaural jest mistrzem! 🙂 Zawsze byłem pod wrażeniem efektów jakie daje ta technika. No, niestety dla przeciętnego zjadacza tracków poza zasięgiem 😉

    Jak zwykle świetny art. Dziś swoich trzech groszy nie dorzucę, bo nie miałem okazji bawić się osobiście w nagrywanie na 2 mikrofony 😉

  6. Zgadzam się, że binaural rocks!
    Co do arta, to jak mi ktoś powie, jak umieścić więcej niż 1 obrazek w poście na bloggerze i nie wyrwać sobie później przy formatowaniu kępy włosów z i tak już skąpo obdarzonej głowy, to mu stawiam jasne pełne w ilości zadowalającej.
    Jak coś, to mogę za jakiś czas wrzucić pliki porównawcze dla każdej z technik i sobie podumamy. Każdej, oprócz 'głowy', rzecz jasna 🙂

  7. Igor jak coś to można tym tematem zainteresować ludzi z sekcji AES na PWr. Myślę, że w ramach zajęć z realizacji dźwięku chętnie przekonają prowadzącego żeby wstawił sztuczną głowę do reżyserki i zarejestrują odtworzony plik, który byś im przesłał ;).

  8. Jest to jakas opcja, ale ja nie mialbym tam zadnej sily przebicia. Zakladam, ze kogos tam znasz i dalbys rade to zorganizowac?

  9. W zasadzie w tej chwili to już nikogo, od czasu kiedy skończyłem studia cała ekipa się zmieniła, ale mogę spróbować napisać e-mail do prowadzących zajęcia, o ile w ogóle mnie jeszcze pamiętają ;).

  10. Igor , chylę czoło i bardzo dziękuję za to , że opisałeś te wszystkie techniki w jednym miejscu. Pozdrawiam serdecznie.
    Tomek

  11. Tom – proszę bardzo!
    xchomik – chylę czoła za ogarnięcie tematu z uczelnią, jesteśmy w kontakcie!

  12. Długie nagranie, w całości binauralne, nagrywane jedną z technik w tej kategorii (mikrofony douszne, głowa naturalna):

    http://conscious-sound.bandcamp.com/track/holophonic-evening-1

    Online mp3 streaming jest w 128kbps, ale serwis oferuje pliki bezstratne do wyboru (m.in. flac).

  13. JackMuzyk

    Panowie a NOS DIN i DE KA TRI ? 😀 widzę braki :p

Zostaw komentarz