Panorama w Miksie.

Dziś postanowiłem omówić temat panoramowania w miksie. Jest to niezmiernie istotna kwestia i zapoznanie się z różnymi metodami umiejscawiania elementów w bazie stereo, stanowi podstawę do osiągnięcia szerokich i przestrzennych miksów.  Poza tym, panoramowanie ułatwia nam uzyskanie lepszej separacji między instrumentami, co z kolei prowadzi do bardziej klarownego i wyraźnego brzmienia.

Jak wiecie, każdy kanał wewnątrz wirtualnego miksera, ma pokrętła ‘Pan’, które służą do rozstawiania danej ścieżki w panoramie miksu (od lewej, przez centrum, do prawej). Jeśli zaczniemy manipulować tymi pokrętłami, możemy bardzo szybko uzyskać czystsze i bardziej wyraźne brzmienie poszczególnych partii względem siebie. Odsuwając różne partie od siebie, pozwalamy poszczególnym instrumentom „mieszkać” we własnym rejonie.

Dość mocno przypomina to proces tworzenia miejsca dla pojedynczych ścieżek pod względem częstotliwości, które osiągamy za pomocą korekcji – wycinamy pewne pasma na jednej ścieżce, a na innej je delikatnie akcentujemy, dzięki czemu każdy instrument leży w we „własnym” miejscu w rozkładzie częstotliwości. W ten sposób osiągamy balans między partiami, które lepiej ze sobą współgrają z perspektywy całego miksu.

Panoramowanie pozwala nam osiągnąć podobny efekt, z tym, że podczas panoramowania tworzymy balans obrazu stereo. Jak wspomniałem, do dyspozycji mamy przestrzeń od lewej (L) do prawej (R), włączając w to oczywiście środek (C). Możemy takie podejście nazwać agresywnym panoramowaniem. Oprócz umiejscawiania instrumentów maksymalnie w prawym lub lewym kanale, albo zupełnie centralnie, możemy też stosować tzw. soft panning, czyli używać pokręteł Pan do ustawiania partii wszędzie pomiędzy L i C lub R i C.

Panoramowanie zazwyczaj wyrażane jest procentowo i wygląda tak:

    • środek (C) – 0 (zero)
    • max lewo (L) lub prawo (R) – L100 lub R100
    • wszędzie pomiędzy – np. L25 (jedna czwarta w lewo), czy powiedzmy  R75 (trzy czwarte w prawo)

Dzięki odpowiedniemu panoramowaniu, unikamy efektu jednej, wielkiej i niewyraźnej masy dźwięku wypływającej ze środka naszych głośników czy słuchawek.

Od momentu pojawienia się możliwości pracy z dźwiękiem w stereo, eksperymentowano z techniką panoramowania do ekstremum. Sir George Martin, podczas pracy z The Beatles (i nie tylko) lubił na przykład ustawić bębny maksymalnie w jednym kanale,  gitarę w drugim, a wokale i bas po środku. Dziś przyjmuje się lekko inne schematy panoramowania, o których za chwilę opowiem, ale zanim to zrobię – pamiętajcie, że żadna z ‘klasycznych’ technik nie umarła na dobre. W niektórych produkcjach naszych czasów, nadal można spotkać nietypowe metody panoramowania, co często czyni utwory bardziej interesującymi, nie tylko ze względu na niestandardowe rozmieszczenie instrumentów, które przyciąga uwagę, ale i z powodu odejścia od schematów, które słyszymy na co dzień.

Jak więc wygląda typowe rozmieszczenie podstawowych ścieżek w miksie?

Zazwyczaj w produkcjach popowych, rockowych czy hip-hopowych, kilka rzeczy jest stałych i niemalże niezmiennych, np.:

1. Główny wokal, bas, stopa perkusji, werbel

W centrum panoramy (0 lub C)

2. Pozostałe elementy perkusji

Według Overheadów, czyli zazwyczaj:

    • hi-hat: lekko w lewo (np. L30-40)
    • tom 1: lekko od śordka (np. L10-30)
    • tom 2: lekko w prawo (np. R30-40)
    • studnia: bardziej w prawo (np. R50-80)
    • ride: (o ile nagrany na oddzielną ścieżkę) w bliskości studni (R40-70)

To są oczywiście wartości przybliżone, bo dokładne liczby będą uzależnione od tego, co zarejestrowały overheady. Naszym celem jest odzwierciedlenie panoramowania mikrofonów punktowych wzorując się na tym, jak nagrano overheady. Te ustawienia odnoszą się do perspektywy perkusisty, jeśli chcemy panoramować według perspektywy słuchacza – odwracamy wszystkie L na R i vice-versa. To, jaką przyjmiemy perspektywę, zależy od wielu czynników, ale najważniejszą rzeczą w tej materii jest konsekwencja – jeśli umieszczamy hi-hat w lewym kanale, to nie powinniśmy ustawiać ride’a po tej samej stronie, bo przecież nie tak w rzeczywistości wygląda rozstawienie zestawu perkusyjnego, prawda?

3. Gitary rytmiczne

Jeśli dublowane, możemy ustawić jedną max w lewo (L100), a drugą max w prawo (R100). Nie jest to wymóg, ale często uzyskujemy dzięki temu potężne i szerokie brzmienie.

4. Gitara solowa

Zazwyczaj w środku, ponieważ nierzadko gra wtedy, gdy nie ma wokalu. Tym sposobem nie wchodzą sobie w drogę.

5. Chórki

Lekko po bokach, zazwyczaj symetrycznie (np. L45 i R45)

6. Pianino

Zwykle nagrane w stereo (szczególnie, jeśli jest prowadzącym instrumentem),  czyli L100 i R100.

7. Syntezatory

Najczęściej są nagrywane w stereo, więc można próbować L100 i R100, ale czasem warto je trochę ograniczyć po obu stronach, ponieważ mogą zabierać zbyt dużo cennego miejsca w panoramie.

Nie zaszkodzi spróbować ich zrzucić do mono i umieścić gdzieś w połowie drogi między środkiem a max L lub R. Wszystko zależy od kontekstu i tego, jaką rolę spełniają w miksie…

To tylko punkty startowe, w żadnej mierze nie są one definitywne, ponieważ nasze decyzje, co do panoramowania, muszą wypływać z kontekstu miksu i aranżacji. Każdy utwór będzie inny i będzie wymagał indywidualnego podejścia.

Sytuacje hipotetyczne…

Załóżmy, że mamy do czynienia z piosenką, która jest prowadzona przez gitarę akustyczną. Do tego mamy jeden wokal i na przykład shaker i tamburyn. Jeśli gitara akustyczna została zarejestrowana w stereo,  możemy na przykład ją lekko rozszerzyć, dając ustawienia L50 i R50, tworząc miejsce w środku na wokal. Shaker i tamburyn możemy rozmieścić albo bliżej środka, np. shaker – L30, tamburyn – R30, albo bardzo szeroko, np. L80 i R80. Chodzi o to, aby zachować balans między rozmieszczaniem częstotliwości w panoramie.

Zasadniczo można przyjąć, że niskie częstotliwości powinny być umieszczone bliżej środka, a im wyższe rejestry, tym instrumenty w nich się zawierające, powinny siedzieć szerzej (stąd bas i stopa idą środkiem). Nie jest to sztywna reguła, ale pomaga gdzieś zacząć.

Dla kontrastu, przyjmijmy, że mamy bardzo gęsty miks, z bębnami, basem, gitarami, klawiszami, chórkami, smykami oraz różnego typu przeszkadzajkami i padami. Będziemy musieli wykonać o wiele więcej pracy, żeby każdy z tych elementów był słyszalny w miksie. Dobrze jest pamiętać o równowadze, np. jeśli mamy przesterowaną gitarę w lewym kanale, musimy znaleźć jakiś ślad, aby zbalansować panoramę po stronie prawej. Możemy na przykład umieścić klawisz, chociażby Rhodes po prawej stronie i w ten sposób słuchacz nie odczuje dysonansu.

Podsumowanie

Jak sami widzicie, nie ma sztywnych reguł, co do panoramowania w miksie, ponieważ nasze decyzje będą uzależnione od tego, z jakimi instrumentami mamy do czynienia. Każdy kawałek będzie się rządził swoimi prawami, ale uważam, że warto znać kilka podstawowych zasad, które naprowadzą nas na właściwy tor.

Jeśli ktoś oczekiwał gotowych schematów, to niestety muszę go zawieść, bo takowe po prostu nie istnieją. Nie tylko w przypadku panoramowania, z resztą…

Jeszcze jedną rzeczą, jaką mogę polecić, jest wsłuchanie się w Wasze ulubione produkcje i zwrócenie szczególnej uwagi na to, jak rozplanowano umieszczenie poszczególnych śladów w panoramie. Nie ma jak uczyć się od najlepszych, prawda? Ciekaw jestem, czy Wy macie jakieś przyjęte metody, których się trzymacie? A może notorycznie natrafiacie na te same problemy podczas rozstawiania elementów miksu w obrazie stereo? Dzielcie się opiniami w komentarzach, może damy radę coś poradzić.

Zostawić komentarz ?

136 Komentarze.

  1. TeO TeOeMeS - NbH - Sieah - Michał :D

    A'propos hip-hopowych kawałków (którymi się najczęściej zajmuje, jeśli nie tylko), to są jeszcze motywy typu hi-hat'y na przemian 1,3,5,7 w lewym, a 2,4,6,8 w prawym kanale, ale nie skrajnie. W ogóle ustawianie czegokolwiek 100% w którymś kanale, jest przerażającym efektem wg mnie, chyba, że chodzi o dublowane nagrania.
    Lubie wrzucać sobie efekty stereo lub krótkie, szybkie reverb'y/delay'e na bębny i basy, jakby te instrumenty były w dwóch miejscach naraz, albo odbijały się, ale nie tak chamsko, jak w organach/rhodes'ach. To daje niesamowitą przestrzeń. Tak zrobiłem z basem w tym bicie: http://soundclick.com/share.cfm?id=10016724

    • Odnośnie niechęci do ustawiania “czegokolwiek 100% w którymś kanale” polecam posłuchać np. Jamiroquai 😉

  2. Jest wiele metod panoramowania i nie sposób wszystkich opisać. Wszystko zależy od kontekstu i rodzaju utowru. Najważniejsze, żeby stworzyć przestrzen i pozwolić instrumentom oddychać we własnych zakątkach miksu. Całkiem niezły ten bit 🙂

  3. Wiele razy zastanawiałem sie jak ci wielcy ustawiają gitary po tych bokach… Chodzi mi głównie o muzykę metalową, gdzie jak wiadomo odgrywają one istotną rolę. Często np. pomimo maksymalnego rozstawienia inne kapele brzmią szerzej. Próbowałem różnych metod, wtyczek… i dopiero z czasem zauwazyłem jak ogromny wpływ mają czynnosci związane z nagrywaniem(ustawienie mikrofonu) oraz to czy scieżki są ustawione idealnie, z przyspieszeniem lub opóźnieniem wobec siebie.
    Wpływ też ma liczba dubli.
    Dlatego uważam, że nad panoramą trzeba mysleć już od początku. Wiadomo nie zawsze ma się całkowitą kontrolę oraz wiedzę nad tym co sie dzieje ale warto miec to na uwadze.

    Pozdro

  4. Bardzo trafne spostrzeżenia! To niesamowite, że niemal każdy rozpoczynający przygodę z dzwiękiem uważa, że to miks jest najważniejszy i podczas tego procesu 'tworzy' się sound. Nic bardziej mylnego, szczególnie w muzyce, mówiąc szeroko – gitarowej. I nie tylko nad panoramą trzeba myśleć od początku – każda decyzja na wcześniejszym etapie produkcji, wpływa znacząco na dalsze procesy i możliwości manipulacji, a świetnie przemyślany i nagrany materiał, sam się uklada i często nie trzeba sięgać po tajemne sztuczki w miksie. Masz dużo racji.

  5. Lucjan Toton

    W tekście przy gitarach jest malutki błąd 🙂
    “możemy ustawić jedną max w prawo (L100), a drugą max w prawo (R100)”
    Pozdrawiam.

  6. off topic 🙂 ale kwestia była poruszona, gdy mam akustyka jako podstawę piosenki, tak jak w przykładzie, to lubię ją nagrać na dwóch kanałach(mikrofony w konfiguracji XY)i wtedy L100 i R100 i wysyłka na jeden kanał stereo, ale muszę po przeczytaniu tego artykułu popróbować inaczej 🙂

    • Warto poeksperymentować. Niedługo podrzucę próbki nagrań różnymi technikami stereofonicznymi. Pozdrawiam

    • super bardzo chętnie posłucham, już nie mogę się doczekać

  7. Ja robię głównie podkłady rapowe więc w zależności od techniki(sampling, czy też raczej vst żywych instrumentów) muszę się od nowa dostosować do panoramy, ale najlepiej to jak jest i sampling i vst wtedy to już w ogóle….

    • A jeszcze lepiej, jak dolozysz do tego jakies prawdziwe instrumenty. Brzmienie stanie sie jeszcze bogatsze i interesujace.

  8. nie rozumiem to jak ustawić OH
    a jak ustawic room

    • To zalezy, jak szeroko chcesz je miec w miksie i co sobie zakladasz. Mozesz miec od full w lewo i w prawo do totalnego mono. Sprawdz, jak najbardziej pasuje w danym utworze.

  9. czy oh maja się pokryć ze skajnymi inst.perkusyjnymi np tom stojąy L80 to oh lewy też L80

    • Dokladnie tak. Najpierw sobie rozstaw OH i na podstawie tego, gdzie uslyszysz np. tom w overheadach, tam ustaw jego sygnal z bliskiego mikrofonu – tak bedzie spojnie.

  10. a co z room mic tak samo jak oh

    • Znowu zalezy, co chcesz osiagnac. Jak masz 2 sciezki pomieszczenia, to mozesz dac na maksa szeroko L i R, dosc mocno skompresowac i miec bardziej ‘ambientowy’ i szeroki dzwiek. Albo mozesz dac calkiem w mono i miec mocniejszy i lepiej skoncentrowany sound. Trzecia opcja, to dac gdzies pomiedzy i miec po trochu korzysci z obu opcji…
      Troche wyobrazni, chlopaku 🙂

  11. dziekuje za pomoc wole przy panoramowaniu bębnów robić to z zasadami sztuki niż polegać na wyobrazni
    wyobraznie zostawie sobie do pozostalych instrumentów
    dziekuje jeszcze raz

    • Nie ma za co. Pamiętaj tylko, że zasad jest w realizacji tyle samo, co i wyjątków. Poza tym, jest mnóstwo różnych koncepcji i raz zadziała jedna, a raz druga.

  12. na poczatek musze mieć żelazne zasady, gdy
    je opanuje będe eksperymentował to jak z instrumentem
    zeby improwizowac trzeba umiec grac

  13. Drogi Igorze. Jeśli mógłbym zapytać – a jak się zapatrujesz na pluginy typu Waves S1(Stereo Enhancer)? Nagrywać ścieżki w stereo i później formować panoramę, separując kanały dzięki tej wtyczce, która umożliwia nie tylko przesuwanie w panoramie, lecz również “szerokość”(mówiąc językiem dyletanta) brzmienia w przestrzeni stereofonicznej danego instrumentu. Typowe miksery w DAW zdaje się nie posiadają takiej funkcji, chyba że się mylę??? Ciekawym niezmiernie Twej – i oczywiście innych “zakamarkowiczów” – opinii w tym względzie. POZDRAWIAM!

    • Nagrywamy przede wszystkim w mono i rozstawiamy instrumenty uzywajac potencjometrow do panoramy. W stereo nagrywa sie sporadycznie i tylko takie zrodla sygnalu, ktore tego wymagaja. Jak nagrasz kazda sciezke w stereo (uzywajac 2 mikrofonow), to bedziesz mial chaos, mgle i kolejna krakse Tupolewa. Generalnie w miksie powinienes byc w stanie ustawic 95% ‘szerokosci’ bez podpierania sie takimi pluginami, jak S1. Nie zawsze miks prosi sie o sound szerszy niz horyzont, to raz. Dwa, ze bardzo latwo z taka wtyczka przesadzic. Trzy, trzeba uwazac na przesuniecia fazowe i kompatybilnosc w mono, ktore sa nastepstwem zbyt agresywnego podbicia sygnalu bocznego. Cztery, zbyt szerokie miksy nie sa skupione i brak im ‘punchu’. Majac te kilka punktow na uwadze mozna sprobowac swych sil z lekkim poszerzeniem bazy. Tak sie zapatruje na ta kwestie. Pozdrawiam

  14. Bardzo dziękuję za tak błyskawiczną odpowiedź i niezwykle cenne rady!
    A jak ma się to, o czym napisałeś do szeroko zakrojonych padów wirtualnych syntezatorów? Czy takie brzmienia generowane za pomocą komunikatów MIDI także powinno się zrzucać do monofonicznego pliku AUDIO?Bo jak dla mnie takie postępowanie niezwykle zubaża oryginalne brzmienie wytwarzane przez dany syntezator.

    • Napisałem, że jeśli źródło tego wymaga, to można spokojnie zostawić stereo, ale niekoniecznie L100 i R100. Zależy wszystko od aranżu, jak miałbyś jeden pad w tle, to stereo jak najbardziej, ale jak nawpychasz 5 różnych brzmień padów czy leadów i rozstawisz każdy szeroko, to żadnego dobrze nie usłyszysz.

  15. Swietny artykul!! Jesli to nie problem czy moglby ktos doradzic mi jak zabrac sie za panorame instrumentow smyczkowych i blaszanych? Szczegolnie zalezy mi tez na jakis sugestiach odnosnie trabki grajacej solo? Z gory dzieki za odpowiedz, pozdrawiam.

    • Najłatwiej je rozstawić wzorując się na tym, jak te inetrumenty są rozstawione na scenie w filharmonii.

  16. Dzieki:) No i korzystajac z uprzejmnosci pozowle zadac sobie jeszcze dwa pytania. Zalezy mi na zrozumieniu ustawienia hi hatu. Generalnie zazwyczaj stoi po lewej stronie (jestem perkusista) dlatego w panoramie (oczyscie jest to jedynie moj amatorkis wniosek) powinien w glosniku grac po prawej? Pytanie i drugie i ostatnie (obiecuje):) Zalezy mi na takim szerokim brzmieniu smyczkwo i denciakow natomiast wg. cennych wskazowek, ktore znalazlem w artykule juz kilka instrumentow mam tak poroskladanych:) Przyznam, ze zgodnei z Twoim wskazowkami graja fantastycznie natomiast troche obawiam sie nadal o rozstawienie tej orkiestrowej czesci i nadal poszukuje idealnego miejsca dla trabki. Wybacz moj dlugi post ale dodat Twoje rady okazaly sie swietne. Dzieki, czekam na odpowiedz i pozdrawiam!:)

    • Co do hi-hatu (ale i tomów, ride’a, blach) dajesz go tam, gdzie go słyszysz w overheadach. I tu masz albo perspektywę perkusisty (hihat w lewo, tomy od lewej do prawej, ride po prawej), albo perspektywę publiczności (hihat w prawo, tomy od prawej do lewej, ride po lewej). Z trąbką solo popróbuj w kilku miejscach i zobacz, gdzie się najlepiej sprawdzi. Sporo zależy od pozostałych elementów w aranżu.

  17. Super dzieki!! Sluchaj i ostatnie (ktorego mialo nie byc) Generalnie gdy od poczatku stosujesz perspektywe publicznosci kazdy element ustawiac juz pod tym wggledem ma sie rozumiec?:) Obiecuje, ze juz nie bede zawracal glowy 🙄

    • Pytaj, ile potrzebujesz. Z perspektywą warto by było być konsekwentnym 😉 Ale też nie jest to żelazna zasada, np. w muzyce elektronicznej możesz dać całą symfonię w lewo i nikt się nie przyczepi…

  18. A ja mam jeszcze pytanie odnośnie takiej gałki pod tajemniczą nazwą ‘width’. Czy mógłby ktoś po krotce opisać najlepsze zastosowanie dla niej? Chodzi mi o to, kiedy np będzie dobrze skręcić ja do zera i jakie niesie to za sobą konsekwencje?

    • Nie wiem, o gałce w której konkretnie wtyczce mówisz, ale mniemam że jest ona odpowiedzialna za szerokość obrazu stereo. Im dasz więcej, tym sygnał boczny będzie głośniejszy, przez co miks wyda się szerszy. Tego typu parametrów trzeba jednak używać subtelnie, bo łatwo jest przesadzić z szerokością i stracić relację fazową, przez co miks zabrzmi fatalnie i męcząco. A jak skręcisz tą gałkę do zera, będziesz miał totalne mono.

  19. Witam. mam kilka pytań.

    1. Jak mam vst i wszystkie dźwięki wydobywane z niego są nagrane w stereo, to jak zrobic zeby ze stereo zrobiliy sie mono, po prostu stereo enhacer i galka na 100 procent mono?

    2. Zabiegi w panoramie to tylko lewo / prawo, czy tez stereo i mono?

    3. No i czy warto korzystac z stereo enhacerow? Zawsze robie tak, że jak chcę zeby lead gral w stereo, to po prostu przekrecam galke w enhacerze na jakies 80 procent w strone stereo. Czy to jest wlasciwa droga?

    4. Czy zamiast stereo enhacerow lepiej korzystac z reverbow lub delayi, ktore maja wpylw na panoramę?

    Sorry za takie pytania, bo niektore moga byc banalne, ale prosilbym o rady. Pozdrawiam

    • 1. Łatwiej pokrętła panoramy skręcić na zero (na środek).
      2. Sprecyzuj pytanie.
      3. W ostateczności. Lepiej się skupić na panoramowaniu, bo ono zawsze brzmi naturalniej, Stereo Enhancery ingerują w fazę.
      4. Tak, oraz pokręteł do panoramy, patrz pkt 3.

  20. Mam takie pytanie, gdy chce do miksu dolaczyc jakas sciezke, w mono, bo stereo sciezek juz jest w miksie wystarczająco duzo, ale ta sciezka brzmi sucho bez reverba i delaya, wiec dodam te efekty i do tego zrobie automatyzacje zeby sobie grala sciezka z lewej do prawej, zeby zrobic miejsce glownemu instrumentowi grajacemu na środku. To wiec jednoczesnie chce dodac sciezke mono do miksu, a dwa to ingeruje w sciezke mono ta automatyzacja paningu i reverbem, wiec jest to sprzeczne i nie jest tak, ze ze sciezki mono zrobi sie stereo? Wiec czy jak zakladam ze chce dodac sciezke mono do miksu, to zeby gralo w mono, to delaya, reverba i automatyzacji lewa-pawa w ogule nie stosowac, ob do konca nie rozumiem tego wszystkiego. Pozdrawiam

    • Ścieżkę mono możesz panoramować, gdzie chcesz, nawet tą panoramę zmieniać automatyką, ale to nadal nie czyni z niej ścieżki stereo.

  21. Panorama w miksie. - Forum 4CLUBBERS.PL - pingback on 14/03/2012 w 11:13
  22. Wyczytalem, że stereo to nic innego jak przestrzeń, lewo prawo. Więc, jak scieżkę mono uczynić stereo? Zwykły paning zalozmy L30 i R70?

    • To trochę chyba nie doczytałeś 🙂 Niby jak chcesz ścieżkę mono spanoramować jednocześnie L30 i R70??

  23. Przekręcając gałkę PAN?

    • Na sciezce mono masz jedna galke PAN, ktorej nie ustawisz jednoczesnie w dwoch pozycjach…

    • czyli to dziala na zasadzie montuje dwa tracki wav
      i jeden przekręcam PAN na 30L
      a drugi ślad na R70?
      o to chodzi Marcionwi?

    • Tak.

  24. Siemanko wszystkim mixerom. Zacznę od tego ze działam na music maker 16 deluxe i tam z moja kapela nagrywamy ścieżki. Ale zacznę od początku. Mamy zestaw mikrofonów przy bębnach, overheady tez każdy mic idzie do konsoli jako osobna ścieżka w mono. A z konsoli do kompa. Zgrywa to wszystko w jedna ścieżkę. Rozumiem ze musze ustawić panorame( bo takie pokretlo mam przy każdym micu. Wszystko mimo wszystko rejestruje Sie jednak w mono w jednym lewym glosniku. Chciałbym rownież aby nagral Sie każdy mic w oddzielnej ścieżce w music maker. Jak to zrobić i co potrzebuje lub jakie ustawienie i podłączenie na mixerze

    • Potrzebujesz wielokanałowego interfejsu audio. Jeśli mikser ma tylko dwa główne wyjścia, które łaczysz z komputerem, to zawsze nagra Ci się tylko jeden ślad stereo.

  25. Kolejna cześć mojego posta.
    Sytuacja tyczy Sie rownież gitary. Jeśli w zespolejest jedna gitara to Jaś zmanipulowac aby działała na obie strony stereo gdy nagrywania jest w mono. Bo co ja robię to kopiuje ścieżkę i zmieniam kanał na prawo i zapisuje jako nowa ścieżka. Lewa już mam nagrana więc mam lewa i prawa stronę gitary. Gdzie ustawić panorame lub ewentualnie manipulować stereo? Wiem ze jak słucham kapeli jednogitarowej to mam wrażenie ze tak jak jest tu napisane Perka osadzona na środku bas i vokal a gitary tak jakby jedna głośniej a druga ciszej i gra coś innego (jakby) jak ustawić w musicmaker procentowo stereo lub panorame? Błagam o pom

    • Samo skopiowanie jednego śladu na drugi i przeciwległa panorama nie da Ci obrazu stereo, tylko dwa ślady mono trochę głośniej. Musiałbyś nieznacznie przesunąć kopię względem oryginału i dać jeden ślad w lewo, a drugi w prawo. Panoramę ustawiasz z reguły na każdym śladzie. Musicmakera nie znam, proponuję Ci przesiąść się na jakieś normalne DAW.

  26. ❓ (((VST))) ❓
    -Chyba wszystkie instrumenty VST są w stereo…
    Więc jak panoramować taki mix, gdzie są same vst.

    1.Zostawić wszystkie instrumenty jak są? Bez przekręcania gałki L/R
    2.Porozstawiać lekko na boki każdy instrument? np. Fortepian na 30,50 LEWO a trąbki na 30,50 prawo?
    3.Porobić duble ścieżek “stereo” i dać np. Fortepian L100/R100, Skrzypce L80/R80, Trąbki L60,R60?
    4.Czy zamienić pliki vst na mono i wtedy panoramować tak jak wyżej w opisie L100/R100…i tak dalej ?
    5.Czy zostawić wszystkie ścieżki stereo na swoim miejscu po czym wpiąć w każdy instrument S1 (STEREO IMAGER) i razem z wokalem ustawić każdą ścieżkę tak, by wokal nie był wypierany przez poszerzenie danych instrumentów ?

    😛 Chyba zadałem wszystkie pytania, z którymi się zmagam. A w różnych artykułach piszą różnię. :mrgreen:

    • 1. Nie.
      2. To jeden ze sposobow.
      3. Nie.
      4. To jeden z lepszych sposobow – zalezy od gestosci miksu.
      5. Na pewno nie.

  27. Panorama w miksie | Pobierz Mp3, Download - vClub.pl - pingback on 25/04/2012 w 18:34
  28. Witam.
    Jak to nie problem, to chciałbym wiedzieć jak ustawić instrument, aby grał założmy L50\R50? Mam zaaplikowac dwa te same i poustawiac im odwrotnie PAN?

    • Żebyś mógł tak rozstawić jakikolwiek ślad, to dany instrument musi być zarejestrowany w stereo (czyli dwoma mikrofonami).

  29. Witam. Mam pytanie odnosnie mixu z podkladem zgranym w jedna sciezke. Jak mozna by bylo zrobic dobra panorame majac podklad czyli wszystkie bebny, sample itp. w jednej sciezce. Jedynie wokale mam osobno, mixuje kawalek typu rap 🙂 Da rade z tym cos zrobic by brzmialo dosc przejrzyscie, czy raczej majac ten podklad w jednej sciezce nic nie zrobie konkretnego. Z gory dziekuje za odp i pozdrawiam 🙂

    • Jak masz cały podkład zmielony w jedną ścieżkę, to nic nie zrobisz by móc poszczególne elementy panoramować, bo po prostu nie masz do nich dostępu. Tu za panoramę odpowiedzialna jest osoba, która zmiksowała podkład.

    • W sumie to pytanie było już nie ważne 😳 Zdąrzyłem szybciej wyczytać to z twojego poradnika (Jestem jednym z tych biednych raperów hehe 😀 ) Jestem też początkującym jeżeli chodzi o mixy, zajmuje się tym niespełna rok i powiem tyle że dziś czytając wszystkie twoje poradniki na tej stronie, dowiedziałem się i nauczyłem wiecej, niż przez ten rok błądząc po różnych forach itp. Na których podawali tylko jakieś gotowe szablony lub tak tłumaczyli, że i tak po przeczytaniu nic nie rozumiałem. Twoje poradniki są napisane bardzo zrozumiale i przejrzyście i za to właśnie Dziękuje 🙂 Fajnie, że znalazł się ktoś taki jak ty który, przekazuje swoją wiedze i doświadczenie takim laikom jak ja 😛 Szacun dla Ciebie! Naprawde :mrgreen:

    • Nie pozostaje mi nic innego, jak życzyć Ci powodzenia z Twoimi miksami!

  30. kamil777-87

    Ja tu się chyba pogubiłem… Kolega Sebastianos Zauważył że vst są w stereo i można zamienić pliki vst na mono i wtedy panoramować. W jaki sposób je zamienić? Chodzi o to żeby pan dać na środek w vst czy jednak użyć tego nieszczęsnego stereo enhacera…? A może jeszcze nie tak to rozumieć?

    • Możesz dać pokrętła panoramy na środek, możesz nawet zgrać na ślad mono audio (i później wyłączyć instrument), możesz stereo-enhancerem zjechać na zero (do pełnego mono). Każdy sposób jest dobry, o ile działa.

    • kamil777-87

      Dzięki za szybką odpowiedź. Takich pytan będzie jeszcze nie malo pewnie bo ostatnio dużo czasu spędzam na tym blogu (noc też zawrana 🙄 ) Mam nadzieje, że masz anielską cierpliwość :]

    • Jak wystawisz ją na próbę, to się przekonasz 🙂

  31. Ja tez mam pytanko:) Co lepsze multi mono czy stereo interleaved? Zastanawiam sie nad tym dlatego, ze zazwyczaj jesli chodzi o sldady vst to ja korzystam wlasnie z opcji stereo interleaved. Z gory dzieki za odpowiedz!:)

    • Większość instrumentów vst działa i tak tylko w Stereo Interleaved, więc tu się nie ma nad czym rozwodzić. Różnicy w brzmieniu nie ma, tu chodzi o traktowanie i możliwości manipulacji takim sygnałem (albo jako całościowo – stereo int., albo niezależnie kanałami – multi-mono). Każdy z tych formatów jest potrzebny, żaden z nich nie jest lepszy.

    • Dzieki! Reasumujac lepiej eksportowac slady vst jako stereo interleaved niz jeden slad stereo?

    • Stereo Interleaved to jest właśnie jeden ślad stereo. Przy multiple-mono masz rozbite na L i R. Zależy, jakiego używasz DAW. Pro Tools do niedawna domyślnie preferował format Multiple-Mono przy imporcie, więc jeśli importowałeś do niego plik stereo (interleaved) to on i tak go konwertował do dwóch mono (L i R). Teraz można sobie w parametrach sesji zaznaczyć, żeby tego nie robił i używał domyślnie stereo interleaved. Przy eksporcie, to zależy, co chcesz mieć – czy dwa pliki mono (L i R) czy jeden stereo. Zrozumiałe jest, że eksportując gotowy miks używasz interleaved, bo inaczej miałbyś dwie “strony” miksu w dwóch osobnych plikach. Jeśli eksportujesz powiedzmy dźwięk z instrumentu, to Ci to generalnie powinno wisieć, że tak kolokwialnie powiem, bo mniemam, że będziesz dalej z tego korzystał podczas sesji. Jeśli jednak Twój cały utwór składa się tylko z tego instrumentu, to naturalnie eksportujesz jako interleaved, bo jak niby ktoś ma później posłuchać całości mając dwa osobne pliki? 🙂

  32. Pracuje w Cubasie i generalnie gdy wybiore opcje stereo interleaved dostaje wlasnie dwa slady. Zalez mi na tym przede wszytskim ze wzgledu na panoramowanie, bo chyba lepsze efekty mozna osiagnac dysponujac takimi dwoma kanalami kazdego instrumentu?

    • Różnicy w brzmieniu nie ma żadnej między tymi formatami. Spójrz do folderu audio od swojej sesji – masz dwa pliki typu “jakaśtamnazwa.L” i “jakaśtamnazwa.R” eksportując w interleaved czy po prostu “jakaśtamnazwa”?

    • Nie wierzę, że Cubase ma to rozwiązane na odwrót…

  33. Przepraszam, myslalem o czym innym napisalem wsyztsko odwrotnie. Mam na mysli to, czy ekportujac split stereo (te dwa slady o ktorych mowiles l i r, jest roznica miedzy wlasnie interleaved) Chodzi mi oczywiscie o roznice w zastosowaniu obu tych wersji? Pytam o to dlatego, ze zastanawiam sie czy jest sens “otrzymania” kazdej sciezki w l i r jesli to nie ma wplywu na jakos brzmienia? Z gory dzieki za odpowiedz:)

    • Coś czułem, że namieszałeś 🙂 Różnicy w brzmieniu między ‘split’ (czy ‘multiple-mono’) a ‘interleaved’ nie ma żadnej. Jedyna sytuacja, kiedy powinieneś to rozważać ma miejsce wtedy, gdy oddajesz materiał do studia masteringowego – niektóre wolą otrzymywać dwa dzielone pliki, a inne jeden wspólny. Warto podpytać, które preferują. Poza tym przypadkiem możesz sobie tą kwestią głowy nie zawracać.

  34. Witam. Mam pytanie – czy 0 to to samo co 100 L i 100 P?

    • Nie. 0 to sam środek panoramy.

    • Jeśli ustawię ślad stereo na 0 to nie uzyskam tego samego efektu jakbym ustawił L 100 i P 100?

    • Jak jest to prawdziwe stereo (czyli sygnał nagrywany dwoma oddzielnymi mikrofonami) lub wychodzący z instrumentu wirtualnego, to po zrzuceniu stereo do środka (czyli do mono), stracisz oczywiście benefity obrazu stereo i zyskasz ok 3dB głośności (zależy jeszcze od Pan Law ustawionego w Twoim DAW) – czyli 0 to nie to samo co 100L i 100R. Jeśli natomiast mówisz o śladzie mono, który został zduplikowany celem stworzenia “pseudo-stereo” (czym nie jest), to właściwie nic się nie zmieni jeśli dasz pokrętła od panoramy na 0 czy na 100L i 100P (bo oryginalny ślad nie był stereo).

  35. Dziękuje Panu za wyczerpująca odpowiedź. Mam jeszcze dwa pytania jeśli można? Jeżeli mój DAW nie posiada dwóch pokręteł PAN dla ścieżki stereo, należy rozseparować daną ścieżkę na dwa ślady mono? Kolejne pytanie brzmi, czy kurs “Miksowanie w DAW” porusza temat panoramowania dźwięku? Pozdrawiam.

    • Ale po co chciałbyś to robić? Czy Twój DAW nie ma ścieżek mono? 🙂 Co do kursu, to rzecz jasna pokazuję tam, jak panoramuję ślady i dlaczego.

    • Chciałbym tak zrobić by móc dać lewy kanał na L 100 i P 100. Tymczasem mam jedno pokrętło PAN dla całej ścieżki stereo. Mam nadzieję, że zrozumie Pan o co mi chodzi.

    • W takim razie, jesli masz jedno pokretlo, to przeciez nie ustawisz oddzielnie 100L i 100R. Chyba, ze domyslnie Twoje DAW pracuje w ten sposob, ze na sladzie stereo ustawienie po srodku jest interpretowane jako 100L i 100R. Powiedz mi dokladnie, co to za sciezka, jak nagrana i jaki masz cel i efekt, ktory chcesz osiagnac, bo takie zgadywanki z mojej strony sa bez sensu.

    • Przepraszam za zawracanie głowy ale bardziej kompetentnej osoby, która mogłaby mi pomóc nie znam. Mam ślad stereo pianina nagranego w innym DAW (VST). Nie mam dwóch regulatorów PAN, a chce rozmieścić lewy i prawy kanał tej ścieżki maksymalnie po bokach panoramy.

    • Zaden problem, po to tu jestem 🙂 No to teraz przynajmniej wiem, o czym rozmawiamy. Rozumiem, ze jest to juz nagrany slad audio, a nie pliki MIDI to przepuszczenia przez jakis instrument wirtualny? Jesli tak, to nie zmienisz za bardzo po fakcie tego, jak w obrazie stereo (w panoramie) brzmi to nagranie, bo liczy sie to, jak zostala ta sciezka szeroko zarejestrowana. Nawet, jak rozbijesz ten slad na dwa mono i spanoramujesz max L i max R, to bedziesz mial dokladnie to samo, co na oryginalnym sladzie stereo. Musisz tutaj zrozumiec, ze nagranie stereo to wypadkowa ustawienia dwoch mikrofonow i raczej nie zdarza sie tak, zebys odbieral takie nagranie, jakby dochodzilo maksymalnie z lewego i prawego kanalu. To troche bardziej skomplikowane. Szerokosc sceny stereo zalezy w tym miejscu od uzytej w nagraniu techniki mikrofonowej (w sensie zsamplowanego wewnatrz VST pianina). Rozne techniki ustawien mikrofonow skutkuja rozna szerokoscia obrazu stereo. Jest artykul na blogu o technikach nagrywania w stereo – proponuje rzucic okiem. A wracajac do Twojego problemu – jezeli nawet rozbijesz ten slad na dwa mono, to bedziesz mogl co najwyzej zawezic obraz sciagajac oba pokretla panoramy w kierunku srodka, ale poszerzyc sie tego juz naturalnie nie da – bo zgodnie z tym, co pisalem, maksymalna odczuwalna szerokosc jest uwarunkowana oryginalnym nagraniem – mimo, ze sygnal nie jest odczuwalny, jakby dochodzil ze skraju obu kanalow. Jedyne, co Ci pozostaje, to ingerowanie w taki sygnal wtyczka w trybie Mid/Side, obnizajac ac poziom sygnalu Mid (srodkowego) lub podnoszac poziom Side (bocznego) mozesz do pewnego stopnia stworzyc iluzje szerszego obrazu stereo, ale po chwili zauwazysz, ze brzmienie zacznie byc ‘dziwne’, bo zacznie zanikac srodek sygnalu.

    • Tak, mówimy tu o śladzie audio. Co do tego jednego pokrętła, to chyba trzeba będzie zmienić DAW bo irytujące jest panoramowanie ścieżki stereo w ten sposób. Dziękuje raz jeszcze za poświęcony czas.

    • Prosze bardzo 🙂

  36. Hej Igor, będe Ci bardzo wdzięczny chciałbym sie dowiedziec jak rozstawiac w panoramie szczególnie sample np. z vinyli i instrumenty fortepian, gitara staby itp…chodzi o to ze w bitach te sample nie sa na zewnatrz szczególnie te z plików, one nie oddychaja, pomijając to że całośc jest taka sucha jakby brakowało tak jak pisałem powietrza jest matowa, ja robie bity na reasonie czy odpowiedzią jest kompresja i EQ??? Będe Ci bardzo wdzieczny za pomoc.

    • Nie ma znaczenia, czy mówimy o samplach z winyli, żywych instrumentach czy czymkolwiek innym. Rozstawiać należy przede wszystkim tak, aby ślady nie wchodziły sobie w drogę i się nie zasłaniały oraz starać się zachować równowagę między lewym i prawym kanałem.

  37. Wielkie dzieki za szybką odpowiedz, ale wciąż nie uzyskałem odpoweidzi co moge zrobic by te sample miały powietrze oddychały czy to kwestia panoramy, jesli tak to czy to cos da jesli zduplikuje sciezke i żuce ją na Pany L100 i P100, czy to pomoże??? oraz jak EQ można ożywić sampel???Sorry może to i głupie co pytam , ale kto pyta nie błądzi, z góry dziękuje za odpowiedz:)))

    • Zależy, co masz na myśli mówiąc o ‘oddychaniu’, bo to mgliste pojęcie. Zakładam, że chodzi Ci o ich dynamikę. Jeśli tak, to polecam unikać za dużej kompresji, bo ta potrafi spłaszczyć brzmienie, jeśli użyta nieprawidłowo bądź w nadmiernych ilościach. Jeśli jednak korzystasz z sampli, które ktoś już skompresował wcześniej, to niewiele da sie zrobić. Możesz wprawdzie próbować przywrócić trochę dynamiki ekspanderem, ale rezultaty jakieś nadzwyczajne raczej nie będą. To, co proponujesz z panoramą nie ma żadnego sensu.

  38. Boardzo dziękuje, Igorze za błyskawiczną odpowiedz, jestes wielki, a Twój blog jest dla mnie niczym biblia, w imieniu wszystkich czytelników dziekuje za pomoc, teraz jest to dla mnie jasne,A czy stereo imager coś tu pomoze to oddychanie miałem a mysli ze sampel jest jakos z tyłu i taki matowy a co mozna na starcie zrobic z samplem jak tylko wezme go na warsztat do SForge, co należy zrobic odszumic, lekka kompresja, limiter co móglbys zaproponować? Będe wdzieczny raz jeszcze za odpowiedz.Dziekuje za pomoc i Twój czas.Pozdrawiam

    • Stereo imager służy do czego innego. Jak coś Ci siedzi z tyłu miksu, to pewnie już ma zaaplikowany jakiś pogłos i odfiltrowane wysokie częstotliwości, etc. Różne mogą być sytuacje. Nie ma jakiejś ustalonej drogi co do tego, jak “należy” potraktować sampla, bo każdy przecież brzmi inaczej – to raz. A dwa – zależy, co chcesz osiągnąć i jak się to ma do kontekstu reszty śladów, Twoich planów, zamierzeń co do brzmienia, itd. Bo: jak Ci szumi, to odszumiasz, jak nie szumi, nie odszumiasz, tak samo ze wszystkim innym – masz nadmiar jakichś częstotliwości – to je odcinasz, a jak masz ich za mało, to je podbijasz. W ten sposób. Również pozdrawiam.

  39. No masz racje to logiczne co piszesz.Stokortne dzięki,jeszcze nie moge znależc info jaki jest koszt tych Twoich kursów ???Raz jeszcze dzieki jestes wspaniałym człoweikiem i bardzo pomocnym, chwała Ci za to:)))

  40. Igor dzięki, aż tak szczególowo nie paotrzałem myslalęm ze to komentarze a tu surprise:)))Ok juz wiem na co sie będe zapatrywal na dwie, tylko problem jest w internecie mam słaby, a cały dzień nie będe siedział w kawiarni.Ale już wiem gdzie znajde odpwiedz:)))Pozdrawiam

  41. Hej! Ciekawi mnie Wasza opinia i doświadczenia w realizacji dźwięku na żywo. Zależy mi na uzyskaniu dobrej panoramy i przejrzystości brzmienia, ale konkrety:

    Mikser: Soundcraft Spirit Fx8 (2 kanały stereo)

    Nagłośnienie: 2x Mackie 450 i sub 1x QSC hpr118

    Instr: Perkusja elektroniczna (roland Td-6)
    Bas
    2 syntezatory
    gitara el.
    2 Saksofony

    Zastanawia mnie racjonalne spożytkowanie 2 kanałów stereo.
    Moduł perkusyjny posiada wewnętrzną panoramę i wydaje mi się wpinając go w stereo dużo zyskam. Ale nęka mnie jeszcze idea wpięcia tam obu klawiszy i ustawienia L100 i R100. Gitara I bas puścić środkiem, a saksofony ALT R50 i TENOR L50.
    Czekam na Wasze uwagi i pomysły;)

    • Nie da się tu podać gotowego rozwiązania. Zależy, jakie partie są grane, ile instrumentów gra w danym momencie, czy są efekty przestrzenne, jaka jest dynamika instrumentów i sto innych rzeczy. Podłącz, pokręć, popróbuj – nie ma lepszej drogi 🙂

  42. Witam,
    Ciekawi mnie jedna sprawa. Otóż, kiedyś jeden z moich znajomych, który zajmuje się muzyką powiedział “oo tutaj muszą mieć jakiś dobry sprzęt lub plugin do zamykania panoramy”? Czy istnieje takie pojęcie? Pytam dlatego, że sam nieraz robiąc panoramę nie tylko L R, ale na przykład poprzez wtyczkę Brainworx Shredspread, ustawiam dźwięki gdzie ich miejsce. Bębny w samym środku, wokal też lub delikatnie na boki, synthy i inny stuff też gdzieś po bokach tak, że każdy instrument ma gdzieś swoje miejsce. Po pewnym czasie zauważam, że ok, ustawiłem wszystko gdzie trzeba, ale wszystko jakby “tańczy” nie jest spójne i jednostajne jak w utworach referencyjnych, w których wszystko jest stabilne. Co więcej, kiedy monitoruje to Stereo Toolem z Flux w tym przypadku, czyli sprawdzam jakby widmo całego utworu, to w kawałkach referencyjnych cały czas jest pionowa kreska, wokół której latają tzw. “bakterie” – jak kiedyś Igor to nazwał w jednym z postów 😉 a w moim kawałku czasami jest tak, a czasami to widmo chowa się w pionie do środka, co więcej kawałki referencyjne wydają się być bardziej w mono ale widmo mają dużo szersze. Czy ktoś wie dlatego tak może być?

    • Nigdy nie spotkalem sie z takim neologizmem, jak ‘zamykanie panoramy’, nie bardzo rozumiem, co to moze oznaczac… Co do pytania, to dokladnie z tego powodu (‘tanczenie’ i brak spojnosci) odradzam uzywania magicznych wtyczek do panoramy. Nic nie zastapi prawidlowego rozstawienia elementow za pomoca pokretel od panoramy. To samo tyczy sie wszechobecnego wsrod amatorow nagrywania kazdego sladu w stereo… Traci sie spojnosc, punkt i skupienie, a nic w rezultacie nie jest wyrazne i ciezko okreslic skad dochodzi.

    • Co do nagrywania w stereo, to jak najbardziej prawda, kiedyś pamiętam jak mój kolega uparł się, że do mikrofonu pojemnościowego kupi kabel stereo i będzie mega wypas, wydał kupę kasy na niego, a efekt był odwrotny do zamierzonego – ale to tak na marginesie 😎 Ogólnie pisałem wczesniej o tej wtyczce ShreadSpread i dzięki Igor za wskazówkę, bo usunąłem ją z każdego kanału z osobna i rzeczywiście jest lepiej. A w ogóle korzystałem z niej bo chciałem zrobić nieco inną panoramę, niż ta którą opisujesz. Bo wiadomo, mam przykładowo hihat daje go L40 mam crash daję go R50 (oczywiście przykładowo, bo to zależy od kawałka). Ale mi chodziło o tak jakby zakres panoramy, czyli, żeby jeden dźwięk na raz rozłożyć na LR, na przykład kick w środku, synth 40% zakresu stereo a pad 80%. Co prawda dobrze to działa na dźwięki osobno, ale jak każdy zostanie poddany temu zabiegowi, to na wykresie “bakteryjnym” są niezłe “tańce”. Więc poodpinałem te wtyczki i jest lepiej ale pojawił się inny quest, bo wszystko już gra lepiej i stabilnie, ale niektóre dzwięki są na tyle nieokiełznane, że delikatnie po bokach wychodzą co brzmi mało “profesionalnie”, więc zrobiłem inny motyw 😉 Otóż, zapiąłem tą wtyczkę na główny kanał Stereo Out i ograniczyłem zakres stereo ze 100 do 70% i w sumie teraz lepiej się tego słucha i wszystko gra odrobine mocniej 😈 – I to zrobiłem na końcu mixu. A w procesie masteringu zrobiłem kompresię M/S, przez co efekt jest bardziej zbliżony do referencyjnego. Piszę o tym wszystkim, bo chciałem zapytać czy w profesionalnym studio nagraniowym używa się takich sprzętów do panoramy? Piszę, bo nigdy w takim nie byłem 🙄

    • Generalnie odradzałbym zawężania obrazu na całym miksie, żeby później go ratować w masteringu, ale jeśli przyniosło Ci to dobre rezultaty, to znaczy, że można. Jakie to ma znaczenie, czy w profesjonalnym studiu tez się tak zdarza…? Zawsze liczy się efekt końcowy!

  43. Siema… kurcze troche tego nie ogarniam… jakims tam sposobem rozdzielilem sygnal na lewo i prawo po 45% i efekt zwalil mnie z nog! Cos niesamowitego… Teraz pad o ktorym mowa pieknie otacze pianino ktore gra w srodku… juz nie brzmi to jak jedna bryla dziwieku… czuc teraz wyrazna przestrzen… pyatnie moje czy dobrze to robie?? Pad smiga z vst nexus tam jest jedno pokretlo pan ktore ustawione jest na 0… teraz zeby osiagnac taki efekt o ktorym pisalem to musialem sklonowac wtyczke i wyslac na osobny kanal w mikserze… i teraz na wtyczce nr 1 pan ustwilem 45% w lewo dodatkowo na mikserze tez zrobilem 45% w lewo no i wtyczka nr 2… 45% w prawo w vst i na mikserze (osobny kanal) rowniez 45% w prawo… wiec graja 2 wtyczki na w kanalach ustawione tak jak pisalem… wszystko fajnie tylko czy to jest prawidlowo?? boje sie ze jak zrobie tak z kilkoma instrumentami to zawale kompa taka iloscia sladow…

    • Liczy sie efekt, tak? Jesli akurat w ten sposob doszedles do oczekiwanego wyniku, to znaczy, ze jest ok. Ale generalnie powinno byc tak, ze juz sam instrument wirtualny powinien dawac Ci mozliwosc dowolnego panoramowania, zebys nie musial niczego duplikowac.

  44. Jak się duplikuje to można np. dać na lewy i prawy kanał inne wtyczki w insert, których nie da się dać wewnątrz pluginu. Taka przewaga. No i nie każdy vst pozwala na taką panoramę stereo (w sensie, że jest po lewej i po prawej :D), prędzej efekty jakieś jak stereo delay, reverb czy lfo itp. na pan – ale znowu nie każda wtyczka to ma.

    Przy ścieżce audio to w ogóle całkiem normalny zabieg :D. Z tym 45% na wtyczce i mikserze to też różnie:D. Ja zazwyczaj wole albo samym mikserem albo samą wtyczką panoramować ale też nie zawsze :D.

    To co robię zawsze to sprawdzam jak to brzmi w mono! 😀 Jeżeli jest ok i w stereo jest świetnie to można spać szczęśliwie i spokojnie, że jest “prawidłowo” :D.

    Z drugiej strony geniusz tkwi w prostocie.

    • No i wszystko zależy od tego, co chcemy w ogole osiągnąć, bo sposobów jest z reguły na wszystko sto różnych. A w wypowiedzi Marka zabrakło mi konkretnego problemu czy pytania. Póki co, wychodzi na to, że chłopak musi duplikować kanał z instrumentem wirtualnym, żeby sobie panoramę w lewo i prawo ustawić. Toż to paranoja jest 😉

  45. No halo halo… sorki ze dopiero teraz… No paranoja paranoja… heh przy kilku instrumentach czasu to pochlania nie malo jak i zasoby kompa sie szybko wyczerpuja… ale puki co przynajmniej z wtyczka nexus gdzie mam tylko jedno pokretlo pan innego sposobu nie widze… do tej pory myslelalem ze pan na srodku to to samo co L100 i P100 ale jak bardzo sie mylilem… heh kopiuje wtyczke vst razy 2 i kazda z nich na dwa osobne kanaly w mikserze wysylam… jak kolega roberto pisal wiekszosc wtyczek nie ma mozliwosci ustawienia panoramy na L100 i P100…

  46. Chodzi o to, że lewy i prawy powinny się od siebie różnić aby było wrażenie, że jest po lewej i prawej. Jak zrobisz dwie ścieżki identyczne i dasz jedną 100L i 100P to też będzie po środku.

    No ale nic wszystkie drogi mogą prowadzić do jakiegoś celu :D. Lepiej nie nadużywać danego rozwiązania i zawsze sprawdzić jak brzmi w mono:D.

  47. Roberto otoz nie… heh robiac tak jak opisalem wyzej wyraznie slychac roznice! Wczesniej pad gral z jednej wtyczki w ktorej pan bylo ustawione na srodku… niby to samo jak piszesz a jednak rozdzielajac to na dwie wtyczki i kazda rozsuwajac na boki wyraznie sluchac ze dzwiek jest bardziej rozciagniety! Razem z padem mam piano i piano duuuzo lepiej slychac w opcji 2 wtyczek rozciagnietych na boki… pad wyraznie po bokach a piano wyraznie w srodku… wczesniej mialem wszystko ze srodka… Jak mam to sprawdzic? jak uruchomic owego pada w nexusie by gral w mono?? musze to zgrywac do pliku czy jak??

    • Marek, po pierwsze, jeśli obie wersje zduplikowanego piano grają Ci osobno w lewym i prawym kanale, to coś MUSI je różnić, inaczej miałbyś dokładnie to samo, tyle że głośniej. Po drugie, każdy ślad, na którym insertujesz jakiś plugin, powinien mieć swoje własne kontrolki panoramy, więc jeśli chcesz mieć mono, to po prostu zjedź nimi do środka. Wyjątek stanowią DAW, które nawet na śladach stereo dają Ci jedno pokrętło (ja mam 2 dla każdego kanału w PT). Wtedy musisz po instrumencie zaaplikować jakiś plug-in, który zsumuje Ci sygnał do mono.

  48. Kurcze mam 😀 ale ze mnie ciapa… tyle czasu w FL i nie wiedziec o tym… faktycznie mam dwa pokretla na kazdej sciezce w mikserze… jedno panning drugie stereoseparation… i faktycznie po przekreceniu w prawo stereoseparation syganly na obu kanalach wyraznie sie wyrownuja wiec mam mono 😀 ok fajnie tylko teraz co dalej… nadal nie wiem jak np piano z wtyczki rozdzielic poprawnie na dwie strony… tzn wiem ale jesli wtyczki sa zdublowane to nic nie osiagam niby wiec czym je poroznic… nie rozumiem tego zagadnienia… jedna strone inaczej EQ potraktowac czy jak?

    • To poczytaj trochę o tym, jak tworzy się stereo i które elementy sprawiają, że ludzki mózg w ten sposób interpretuje te różnice między kanałami.

  49. No ok… pewnie ze poczytam… i tak wielkie dzieki za cierpliwosc!

  50. Ciezko cos znalesc… jedyny pkt zaczepienia jaki znalazlem w twoich artykulach to delay i pre-delay… czy to wlasciwy trop? google za duzo nie mowi… trafilem taz na poradniki stereosound.pl ale tam jest tylko info odnosnie przenoszenia sygnalu w panoramie za pomoca pokretla PAN… konkretnych info na temat roznic w kanalach L i P nie ma… hmmm…

  51. Ok ma to… http://www.youtube.com/watch?v=ciWiNpAAFGg mysle ze to juz mnie naprowadzilo na temat…

    • Po raz setny powtórzę, że poszerzanie to nie to samo, co panoramowanie i naprawdę radzę być z tym mega-ostrożnym, bo można więcej napsuć niż poprawić…

  52. Tak Igorze czytalem juz wczesniej o tym w jednym z twoich artykulow… wybacz ze jako laik myle czasami pojecia… ale teraz zrozumialem ze w tym przypadku akurat o ktorym pisalismy wyzej chodzilo mi bardziej poszerzenie niz panoramowanie… tak czy inaczej duzo nauki jeszcze przedemna i postaram sie wiecej dowiedziec sam z siebie nastepnym razem zamiast zawracac tylek bzdetami…

  53. Witam chciałby się doradzić jeżeli chodzi o panoramę np; gitarę rytmiczna daję na kanał L100 i R100 to czy mogę np: na L kanale zmniejszyć dB,pozdrawiam Marek 😛

  54. kudlaty.bass

    Witam.
    Przypuśćmy,że mamy taką hipotetyczną sytuację: mamy zespół gdzie występują takie podmioty: stopa, werbel, bas, wokal, saxofon czyli generalnie coś co wszystko mogłoby być w miksie na środku. Wszyscy grają na raz.
    Pytane 1: czy taki zestaw rozstawiamy?
    2. Czy jeśli saksofon damy np. w lewo (nie za dużo) i wydaje nam się zwłaszcza na słuchawkach, że saksofon kłuje nas w lewe ucho to co robimy.
    3 . Czy w sytuacji opisanej w pytaniu nr 2 stosuje się np. dealey dla równowagi w przeciwnym kanale?
    Chodzi m.in. o takie zjawisko gzie mamy wgrane mnóstwo różnych gitar mono i stereo. Miejsca w miksie już brakuje a tu jakaś kolejna wspaniała wstawka gitary która wypada gdzieś umiejscowić na boku. Jak pozbyć się efektu walenia w jedno ucho?
    Lub gdy chcemy ukręcić solo saksofonu do filmiku z koncertu gdzie sax gra solo ewidentnie po lewej stronie scen. Kiedy damy go nawet tylko lekko w lewo samym suwakiem PAN to nieprzyjemnie się tego słucha. JAK uzyskać balans???????

    • Z reguly robi sie tak, ze balansuje sie informacje pasmowe jednego kanalu z drugim (dwa ostatnie zdania w akapicie Sytuacje Hipotetyczne powyzszego artykulu). Jesli jednak nie ma czym zbalansowac, to rzeczywiscie mozna siegnac po delay (ale nie taki odbijajacy, tylko krotszy) i dac go w przeciwlegla strone. Inna opcja, to poglos (z takim samym, konserwatywnym podejsciem). Trzecia rzecz, mozesz dac ten newralgiczny sax nieco ciszej albo lekko przyciac mu najbardziej drazniace pasma. Jeszcze inna opcja to zostawic go po srodku, ale ciezej popracowac z separacja – zeby sobie instrumenty w droge nie wchodzily. Wtedy proponuje w ogole odsluch sobie na ta chwile do mono zrzucic, bedzie nieco trudniej, ale uzyskana w ten sposob separacja zagwarantuje dobra selektywnosc po powrocie do odsluchu w stereo.

  55. kudlaty.bass

    Bardzo dziękuję za otpowiedz!
    Mimo że nie zajmuję się zawodowo kręceneim, to z racji, że jestem muzykiem od czasu do czasu korzystam z programu na własny uzytek. I jak wiadomo, im dalej w las tym… więcej pytań. Z racji tego trafiłem na Twoją stronę i filmy kształcące ;). A są nimi naprawde bo robisz to świetnie merytorycznie, rzeczowo, solidnie i bardzo zrozumiale.
    Pozdrawiam

  56. A czy można ustawić np.
    Hi-hat – 20L
    Następnie zduplikować jego ścieżkę, ale dać:
    Hi hat – 20R
    Ogólnie czy elementy perkusyjne można te same sample duplikować i dawać na 2 strony?
    Bo na tych (chórki,syntezatory, gitary) wszystko jest np. L100,R100 a tutaj podałeś w perkusji inaczej i nie wiem czy to tylko dla przykładu czy tak powinno być ❓

    • Hi hat ustawiasz albo w jedną albo w drugą – po co dawać w obie strony? Niczemu to nie służy. Poza tym, jak skopiujesz ten sam ślad hi-hatu (czy czegokolwiek innego) i dasz jeden w lewo, a drugi w prawo, to Ci będzie grało po środku…

    • Ale ja głupi … ale to przez oglądanie filmików na youtube, w których ktoś coś robi, ale nie tłumaczy tego co robi (patrz 6:32 min co robi z clap, ja to inaczej zinterpretowałem)
      http://www.youtube.com/watch?v=tLM_SpbVNPo

  57. A co jeśli mam wokal poprawnie nagrany w mono, i chciałbym go trochę “poszerzyć” żeby brzmiało jak w mainstreamowych utworach? Taki surowy gra jakby zbity w środku. Do tej pory używałem na ścieżce wokalu stereo enhancera, i rzeczywiście pomaga, ale piszesz Igorze że nie jesteś zwolennikiem tej wtyczki, dlatego jestem ciekaw jak to zrobić samodzielnie. Coś słyszałem o zastosowaniu 2 kopii tego samego śladu, lekkim rozsunięciu ich w panoramie i obcięciu danego pasma na jednej z nich, a podbiciu tego samego na drugiej. Może jest to opisane w którymś artykule, tylko nie mogę znaleźć?

    • Zacznij od prostszych rzeczy, jak zwykły, krótki pogłos stereo typu Room, od razu Ci się sensowniej i przestrzenniej zrobi. Kwestie kopiowania śladu i robienia z nim różnych sztuczek wkrótce opiszę.

  58. Mam banalne pytanie, lecz musze je zadac. Kiedy panoramuje sciezke nagrana w mono (np left) nie slysze roznicy między takowa a ta w stereo. Konkretniej ustawiajac pan np 100% na lewa strone odbywa sie to tak samo w obu sytuacjach.

    • Nie bardzo rozumiem, w czym jest problem… Skoro panoramujesz ślad 100% w lewo (nieważne czy mono, czy stereo), to jak niby miałbyś go inaczej słyszeć, jak nie na maksa z lewej strony?

  59. Chodzi o to, że kiedy ustawię panoramę tych dwóch sygnałów 100% na prawą stronę też nie słyszę różnicy (ścieżka mono lewa a w prawym głośniku gra tak samo jak w lewym i to samo tyczy się ścieżki stereo). Przeczytałem Twoje tematy o mono i stereo ale nie mogę tego zrozumieć..

    • Moze inaczej. W jakim celu tworzymy slad stereo skoro przeciez mozemy nagrac powiedzmy sygnaly z dwoch mikrofonow na dwa slady mono?

    • Co do pierwszego komentarza – to bardzo niezrozumiale piszesz i szczerze mówiąc, to ja Ciebie nie mogę za bardzo zrozumieć… Przeczytałem 3 razy i nadal nie łapię, co mówisz. Co to znaczy “ścieżka mono lewa”? Mono to jest mono – jeden kanał, który możesz sobie spanoramować w dowolnym miejscu obrazu.
      A śladu stereo nikt Ci przecież nie każe tworzyć, możesz równie dobrze nagrywać sygnał z 2 mikrofonów na dwa ślady mono. To jest wyłącznie kwestia wygody, bez wpływu na dźwięk.

    • Ok to przepraszam w przyszlosc postaram sie zrozumialej opisywac. Odp w drugiej kwestii sporo mi rozjasnila. Chodzi o input mono gdzie do wyboru mam left i right. Rozumiem ze chodzi o rozdzielenie sygnalu stereo ktory jest deklarowany na dana sciezke? Posiadam zintegrowana karte muzyczna.

    • Nic nie jest rozdzielane. Sygnał nagrywany przez jeden kanał (nieważne czy lewy, czy prawy) jest sygnałem mono. Dwa sygnały mono tworzą dopiero stereo (o ile się od siebie różnią). Prawdziwe stereo osiągasz jedynie przez różnicę między dwoma kanałami. I może to być różnica w czasie docierania sygnału do kapsuł obu mikrofonów lub/i w różnych amplitudach obu sygnałów. Poczytaj sobie o technikach stereo w tym artykule. Powinno Ci się więcej rozjaśnić.

    • Ok dzieki bardzo za wyjaśnienie 🙂

  60. Cześć. Mam pytanie. Nie rozumiem za bardzo tego co napisałeś na temat ustawienia gitar rytmicznych. Piszesz tam ze jesli ustawimy zdublowane na L100 i P100 to uzyskamy bardziej szersze brzmienia. A w komentarzu jakims napisałes ze takie ustawienie powoduje to samo jakbysmy ustawili instrument na 0. Czy te gitary rytmiczne sa w mono? Bo tez gdzies napisałes ze dublowanie mono to “pseudo-stereo” i nie moge tego pojąć. Sorry za zawracanie głowy ale bardzo mi zalezy na zroumieniu tego. Pozdrawiam 🙂

    • Musisz odróżnić dubla od kopii, bo to nie to samo. Kopiując raz nagrane podejście i rozstawiając je oba (oryginał i kopię) L100 i R100 dźwięk będzie dochodził ze środka, bo z obu kanałów dobiega dokładnie to samo, czyli słyszysz sumę po środku. A dubel to nie jest kopia, tylko ponowne, osobne nagranie tej samej partii na osobny ślad. I jeśli wtedy rozstawisz oba te ślady lewo/prawo, to one będą dobiegać z obu kanałów niezależnie, bo to są dwa nagrane odrębnie podejścia i one nigdy nie zabrzmią dokładnie tak samo.

  61. Pragnę podziękować Igorowi za koresp. mailową jakiś czas temu na temat DAW i VST (drums) oraz za artykuły w zakamarkiaudio.pl. Bardzo cenna lektura, szczególnie jak się wraca po czasie do zabawy w granie, czy nagrywanie.

    Pozdrawiam
    Waldek

    • Oby przełożyło się to na poziom Twoich produkcji! Pozdrawiam

Zostaw komentarz

Trackback'i i Pingback'i:

  • Panorama w miksie. - Forum 4CLUBBERS.PL - Pingback on 2012/03/14/ 11:13
  • Panorama w miksie | Pobierz Mp3, Download - vClub.pl - Pingback on 2012/04/25/ 18:34