Odsłuch (monitoring), część 4.

Przyszła pora na omówienie naszego pomieszczenia. W tej części przyjrzymy się typowemu dla domowego studia środowisku odsłuchowemu, zidentyfikujemy potencjalne problemy i spróbujemy sobie z nimi poradzić.

Nasze pomieszczenie, to element, który bez wątpienia wpływa na to, jak brzmią nasze nagrania i jakie decyzje podejmujemy podczas miksu.

I choć istnieją nikłe szanse na to, że uzyskamy nie najgorsze rezultaty ustawiając naszą parę głośników w pomieszczeniu, to najczęściej rzeczywistość przedstawia się zupełnie inaczej. Dzieje się tak dlatego, iż zwykły garaż, szopa, salon, sypialnia, czy inny pokój mieszkalny, nie spełniają warunków właściwego pomieszczenia odsłuchowego.

Mimo, że akustyka wnętrz jest poza zakresem tego opisu, to istnieją działania, których podjęcie, pozwala w pewnym stopniu zminimalizować trudności z prawidłowym odsłuchem. Mianowicie:

Im dalej od ściany ustawisz monitory, tym mniej ta ściana wpłynie na charakterystykę dźwięku. Bliskość ściany powoduje powstawanie nieregularnych podbić w niskim zakresie częstotliwości. Odsunięcie głośników od ściany pomaga wyrównać „odpowiedź pomieszczenia.”

Rogi pomieszczenia są chyba najgorszym miejscem na ustawienie głośników. Niskie pasma kumulują się w kątach i będą o wiele bardziej podkreślone niż w przypadku postawienia monitorów pod ścianą. Najczarniejszy scenariusz, to taki, gdzie tylko jeden z głośników stoi w rogu, a drugi pod ścianą. Balans częstotliwości i baza stereo będą wtedy mocno zniekształcone, a podejmowanie właściwych decyzji może okazać się niemożliwe.

Jeśli jeden z głośników stoi bliżej ściany niż drugi, ponownie doświadczymy zakłócenia bazy stereo, ale tym razem – w całym spektrum częstotliwości. Optymalnym rozwiązaniem jest zachowanie identycznej odległości monitorów od ścian bocznych. Wypośrodkuj swoje stanowisko pracy względem ścian bocznych.

Jeżeli na jednej ze ścian znajduje się okno, a przeciwległa do niej ściana zasłonięta jest w połowie półką z książkami, znów doświadczymy zaburzonego balansu bazy stereo. Dzieje się tak, ponieważ jedna ze stron (ta z oknem) mocno odbija fale dźwiękowe, szczególnie w średnim i wysokim paśmie, a druga lekko pochłania i rozprasza te częstotliwości. Relacja miedzy lewym i prawym kanałem, będzie zniekształcona. Postaraj się, w miarę możliwości, o wyeliminowanie tak diametralnych różnic, spróbuj też zmienić ustawienie stanowiska pracy względem ścian.

To tylko kilka prostych działań, które pomogą Ci lepiej zapanować nad odpowiedzią pomieszczenia. Akustyka pomieszczenia, to dość złożony i niekiedy bardzo skomplikowany temat. Wiedzę w tym zakresie trzeba systematycznie zgłębiać, żeby uzyskać w miarę dobre brzmiące pomieszczenie.

Choć nie jestem ekspertem w tej dziedzinie, postaram się uzupełniać ten temat kolejnymi wpisami.

Pozostałe artykuły z tej serii:

Odsłuch, część 1
Odsłuch, część 2
Odsłuch, część 3

Zostawić komentarz ?

40 Komentarze.

  1. Po przeczytaniu tego poradnika okazało się, że nie miałem pojęcia w ogóle o rozstawieniu monitorów. Wielkie dzięki !

  2. Cieszę się, że artykuł się przydał.
    Pozdrawiam

  3. Dobre artykuły nawet nie wiedziałem, że tyle szczegółów składa się na to jaki dźwięk otrzymamy. A co do odsłuch… Podobno tańszą alternatywą monitorów są słuchawki a konkretnie AKG, bo jak gdzieś słyszałem słyszymy surowy dźwięk, choć na pewno nie są tak skuteczne jak monitory. Prawdą jest to : >?

  4. Różne są opinie na temat miksowania na słuchawkach. Jedni uwielbiają, inni nie tolerują. Jak zawsze liczy się efekt końcowy, a jak go osiągniesz, to tylko i wyłącznie Twoja sprawa. Czuję, że właśnie sprowokowałeś powstanie nowego posta. Dzięki. Pozdrawiam

  5. U mnie nie ma możliwości ustawienia inaczej monitorów. Stoją w rogach i blisko ściany … jeśli przysunę je bliżej głowy, wtedy są poprostu za blisko … może wiec zawieścić je na ścianie i skierować w stronę głowy ?
    Ewentulanie kupić statywy i ustawić inaczej tym samym zabrać kawalek pomieszczenia … no takie uroki mieszkania w bloku .

    • ja osobiście prędzej bym wybrał statywy … albo zalatw lepsze biureczko 🙂 ja sobie wczoraj załatwiłem mam więcej miejsca i lepsza możliwość ustawienia moich paczuszek 🙂

    • Statywy z izolatorami, to nieglupie rozwiazanie. Biurko, jesli za waskie, nie da Ci mozliwosci prawidlowego rozstawienia monitorow, a statywy zawsze mozna niezaleznie przesunac.

    • ale sa odpowiednie biurka w których są miejsca na efekty procesory oraz standy pod monitory ..:)

    • Wiem, wiem. Bierz tez pod uwage, ze im wieksze biurko, tym wieksza powierzchnia odbijajaca dzwiek.

    • a no tak nie pomyślałem o tym Przepraszam:)

    • Nie przepraszaj 🙂

  6. A ja bym podwiesił monitory pod sufitem, żeby grały z góry na realizatora :D. Ciekawe jakby to się sprawdziło :D.

    • Myślę, że jakby podwiesić monitory pod sufitem i blisko ściany, to zapewne byś miał piękne filtrowanie grzebieniowe. Ale sprawdź 🙂

    • Niestety nie mam na czym. Niemniej myślałem bardziej o opuszczeniu monitorów na stalowych linkach z sufitu żeby wisiały w swobodnej przestrzeni. Wtedy żadna powierzchnia by nie dodawała nic od siebie w basie, no a z resztą pasma trzeba by sobie radzić miękkimi powierzchniami. Grzebyka raczej nie przewiduję, ale nie testowałem tej koncepcji więc wiadomo, nie mam pewności ;).

  7. Igor a co myslisz o powieszeniu monitorow na scianie ?

  8. Czyli generalnie polecasz 😀

    • O tak… To najlepsza miejscówka na monitory, no może poza zamkniętym kartonem w piwnicy… 😀

  9. rufinmusic

    Ciekawy artykuł. Co do:”Takie niezobowiązujące, mimowolne słuchanie też jest świetne. Szybko przyzwyczajamy się do brzmienia i jeśli coś nie gra tak, jak powinno, nasze ucho natychmiast to wyłapie, nawet (a może przede wszystkim) w stanie względnego spoczynku”, też tak robię:)W przerwach, słucham w różnych miejscach i na różnym sprzęcie i TO DZIAŁA. Zawsze coś wyłapię:)
    Pozdrawiam.

  10. Czołem, spotkaliśmy ktoś z Was z brzmieniem, szumieniem monitorów? Mam monitory KRK RP6 jak włączać je to zaczynają szumieć, czy może to być spowodowane uziemieniem? Monitory wpinam w gniazda z bolcem ale czytałem gdzieś, że problemem może być uziemienie czy to prawda? Monitory są nowe.

  11. Bartek, ja mialem długo problem z szumem w monitorach. myslałem na poczatku ze to kable idące z interfejsu ale zmiana nie pomogła. Zmieniałem kable zasilajace, przepinałem je w różne/tą samą listwę, podnosiłem uziemienie, jakies filtr do gniazdka pożyczałem, testowłem różne kable fire wire, inny zasilacz w kompie, innego kompa, laptopa…. skonczylo sie tym ze wymienilem karte fire wire na pci z 4 pinami (wczesniej mialem tylko 6 pinową ale chip był od texas ins. więc wszystko powinno być git) i zasilanie interfejsu idzie osobno z zasiłki (w manualu pisalo ze jak zasilanie idzie z kompa przez 6-pinowy F/W nie mozna stosowac dedykowanego zasilania.
    Problem zniknał. w dalszym ciagu nie wiem co było przyczyną tak naprawdę. Szumy potrafia być wku… itp itd.
    Mam nadziej ze wystarczy ci determinacji (i szczęścia może też) by się ich pozbyć.
    Pozdrawiam

  12. Szkoda że nie wspomniałeś w całym artykule ani razu o rodzajach bas reflexu. I jak diametralnie to wpływa na odpowiednie ustawienie monitorów. Wielu z czytelników ma pewnie mały pokój i raczej ciężko z odpowiednią odległością od ściany (min. 1m przy tylnym bass reflex)

    • Słuszna uwaga, rzeczywiście przy tylnym bass reflexie trzeba się konkretnie od ściany odsunąć.

    • A sam chciałbym się dowiedzieć jak to jest w przypadku monitorów z przednim bass reflex. Czy takie monitory mogą stać pratycznie przy samej scianie? Albo tak jak planuję: przystawione bezpośrednio do wełny mineralnej (10cm) Ciekawi mnie też jakbyś ocenił porównanie odsłuchów, Badziewne powiedzmy jakieś Edirol MA10,Akai rpm3, bądź behringer MS40 vs klasyka konsumencka typu Tannoy M1 pod bezpłciowy (tak nazwał gopewien audiofil) Denon PMA-250II. Jestem posiadaczem teog konsumenckiego sprzętu dopiero przesiadam się na monitory. Ale idzie na tym pracować na początku.

    • Nawet jak masz BR z przodu, to i tak warto nie stawiac monitorow pod sama sciana, bo bas emanuje nie tylko z wylotu, ale i z calej obudowy glosnika – przystaw sobie ucho do tylnej sciany glosnika i sprawdz 🙂 Co do porownania monitorow, to z zadnym z wymienionych przez Ciebie modeli nie mialem stycznosci. Ogolnie Ci tylko moge powiedziec, ze na pewno warto rozwazyc jako glowny odsluch monitory, bo te przynajmniej probuja wiernie odzwierciedlac to, co sie dzieje z dzwiekiem, a konsumenckie zestawy z reguly upiekszaja sygnal, co jest zdecydowanie mniej pozadane. Glowne zadanie odsluchu to brzmiec precyzyjnie, a nie ladnie 😉

  13. Sebastian

    Igor, genialna strona! Siedze i studiuje calymi dniami 🙂

    Mam pytanie:
    Co oznacza okreslenie “nie stawiaj monitorow pod sama sciana”?

    Jaka jest minimalna odleglosc od sciany?

    Moj pokoj ma 2,5m szerokosci i w tej chwili monitory stoja ok. 55cm od scian bocznych i 20cm od tylnych. Niestety jeden monitor ma za soba sciane a drugi okno. Nie da rady tego przeskoczyc… Co sadzisz o takim ustawieniu? Dodam, ze moje monitory to KRK Rokit8 z przednim BR.

    W tym tygodniu kupuje sobie statywy dla poprawienia akustyki, wiec odleglosci sie zmienia na plus czyli odstawie nieco je od tylnej sciany bo od bocznych juz bardziej nie moge.

    Pzdr,
    S.

    • Dla jasności – ściana, na którą patrzysz i na której stoją monitory, to jest ściana przednia 🙂 Tylna jest za Twoimi plecami. A co do pytania, to 20cm na to trochę za mało, bo Ci się niestety bas będzie kotłował. Polecałbym minimum 50-60cm, ale to też zależy od tego, jak głośno odkręcasz sobie odsłuch. Ja czasem lubię przez krótką chwilę posłuchać miksu dość głośno, dlatego trzymam swój odsłuch 1m od przedniej ściany.

  14. MixRobinn

    Igor – potrzebne mi będą monitory które w specyficzny sposób obnażają (uwypuklają) większość niedoskonałości miksu. Kiedyś słuchałem ich w studio u Krzyśka Maszoty i były bardzo pomocne np: w precyzyjnym ustalaniu głośności śladów. Było to niestety bardzo dawno i nie mogę skojarzyć ich nazwy.
    Znasz takiego typu monitory?

    • Nie wiem, jakie monitory ma Pan Maszota. Ale generalnie im maja bardziej wyrownana charkaterystyke, tym latwiej wszystko wychwycic, bo przeciez glownym powodem ich stosowania jest precyzyjne odzwierciedlenie tego, co Ci w miksie gra. A co za tym idzie, uwypuklanie ich bledow. Im lepsze monitory, tym latwiej podejmowac decyzje. Do tego oczywiscie dochodzi porzadna adaptacja, bo bez niej zadne monitory Ci nie pomoga 🙂

    • Poza tym, nie ma monitorow, ktore sa specjalnie nakierowane na uwypuklanie bledow, bo takowych moze byc mnostwo i bardzo roznych – od poziomow, przez pasmo, panorame, kompresje, poglosy, zakres dynamiki. Jak niby producent mialby zgadnac, jakiego rodzaju bledy bedziesz popelnial, zeby mogl to jakos magicznie zrekompensowac przy projektowaniu glosnikow? 🙂

  15. MixRobinn

    Miał dwa rodzaje monitorów.Jedną parę o ile mnie pamięć nie myli to Tannoy i w zasadzie na nich głównie miksował. Co jakiś czas przełączał się na właśnie te drugie aby sprawdzić co się dzieje z miksem na alternatywnym odsłuchu. Wtedy drugi zestaw monitorów dawał mu informację o różnych problemach związanych z miksem typu: zbyt drapiący werbel, zbyt dudniące tomy itp. Teoretycznie, pracując na liniowych monitorach i dobrym środowisku(pomieszczeniu)odsluchowym nie powinno się mieć problemów z miksem ale…
    Słuch szybko przyzwyczaja się do monitorów i można niepostrzeżenie stracić czujność w zbalansowaniu chociażby głosności. Dlatego w tym momencie inny odsłuch odsłania te przyzwyczajenia
    i wskazuje od razu na problemy.Druga para głośników(których nazwy nie pamiętam) robiły to świetnie.

    • Wszystko, co piszesz jest prawdą. Weź tylko pod uwagę to, że musiałbyś mieć te same Tannoye i to samo pomieszczenie, żeby ten alternatywny odsłuch dał Ci tak samo drastyczną różnicę. Generalnie podobne rezultaty osiągniesz zaopatrując się nawet w zestaw przyzwoitych głośników komputerowych czy innych tanich nawet odsłuchów. Kwetsia tego, żebyś miał spory kontrast między tymi dwoma odsłuchami, a nie kopiował czyjś set-up, bo to nie o to chodzi 🙂

  16. MixRobinn

    Widocznie są monitory liniowe i bardziej lub mniej liniowe 😀 w sumie możliwe że ten jego główny odłuch miał jakieś mankamenty które rekompensował odsłuch pomocniczy czort wie…W zasadzie każdy odłuch bliskiego pola powinien być pasmowo liniowy, lecz jeden, nawet o tej samej mocy kosztuje 500zł a drugi 4000 zł. Jeśli testowałes wiele monitorów, to jakieś wnioski na temat ich pracy też ci się pewnie nasunęły.

  17. Igor co sądzisz o zabudowie odsłuchów w ścianie. Właśnie skończyłem budowę takiego czegoś. Nie powiem trochę roboty było i kosztowało to 2 razy tyle ile myślałem a nie jestem pewny czy udało mi się to zrobić w pełni poprawnie. Poprowadziłem stelaż, zrobiłem półkę na głośnik, obkleiłem i mocno skręciłem całość ale testy będę mógł przeprowadzić dopiero za jakiś tydzień. W prawej części którą robiłem jako pierwszą dałem ciut mniej wełny i ciut mniej podpór i gdy się puka ręką jest jednak trochę dudnienie ;/ Ciekawe jak to się sprawdzi w praktyce bo jednak tylne odbicie to nie pięść 😉 Wysokość zabudowy około 2 metrów, długość boków 60cm, odsłuchy Mackie mr5 (5 calowe). Rozważam jeszcze usztywnienie przedniej ścianki (która jest obecnie płytą OSB około 16mm grubości) deskami. Co o tym myślisz i jak się zapatrujesz w taką kwestie adaptacji. Pomieszczenie jest małe i z tego co wiem przez taki zabieg ułatwiłem sobie problemy akustyczne niwelując tylne odbicie.

    • Z zalozenia ta konstrukcja ma niwelowac odbicia od sciany przedniej (a nie tylnej, bo ta jest za Twoimi plecami), dac Ci lepsza odpowiedz w srodku pasma i monitory nie musza az tak glosno pracowac, zebys lepiej slyszal dol. Nie wiem, z czego konkretnie jest Twoja scianka, ale jesli skonstruowales calosc z drewna, to powinno ono byc dosc grube i najlepiej kilkuwarstwowe, zeby zminimalizowac rezonanse i wibracje.

  18. Witaj Igor, mam pytanie co do wyboru pomiędzy statywami, a zawieszeniem monitorów na przedniej ścianie. Czy jest jakaś różnica i co jest lepszym rozwiązaniem jeśli chodzi o jakoś dźwięku?

    • Wieszać na ścianie to raczej średni pomysł, bo… będą przy samej ścianie i nic to dobrego dla dźwięku nie zrobi. Zdecydowanie lepiej ustawić je na statywach w odległości od ściany.

Zostaw komentarz